Shloka 18

Mohinī-mūrti Distributes Amṛta; Rāhu is Severed; Results Differ by Shelter

Devanagari script

तां श्रीसखीं कनककुण्डलचारुकर्ण- नासाकपोलवदनां परदेवताख्याम् । संवीक्ष्य सम्मुमुहुरुत्स्मितवीक्षणेन देवासुरा विगलितस्तनपट्टिकान्ताम् ॥ १८ ॥

Transliteration

tāṁ śrī-sakhīṁ kanaka-kuṇḍala-cāru-karṇa- nāsā-kapola-vadanāṁ para-devatākhyām saṁvīkṣya sammumuhur utsmita-vīkṣaṇena devāsurā vigalita-stana-paṭṭikāntām

Translation

तां श्रीसखीं कनककुण्डलशोभितकर्ण-नासाकपोलवदनां परदेवताख्याम्। संवीक्ष्य सा स्मितकटाक्षविलासयुक्ता देवासुरा मुमुहुरङ्गविभूषणायाम्॥

Synonyms

• ताम्: her
• ताम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः (Accusative), एकवचनम्; सर्वनाम

• श्री-सखīm: the companion of Śrī (Lakṣmī)
• श्री-सखīm: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: श्री + सखी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (श्रियाः सखी)

• कनक-कुण्डल-चारु-कर्ण-नासā-कपोल-वदनām: having golden earrings, beautiful ears, nose, cheeks, and face
• कनक-कुण्डल-चारु-कर्ण-नासā-कपोल-वदनām: विशेषणम् (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: कनक + कुण्डल + चारु + कर्ण + नासा + कपोल + वदन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (यस्याः कनककुण्डले चारुकर्णे नासा कपोले वदनं च)

• पर-देवतā-आख्याम्: known as the Supreme Goddess
• पर-देवतā-आख्याम्: विशेषणम् (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: पर + देवता + आख्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तत्पुरुषः (परदेवता इति आख्या यस्याः)

• संवीक्ष्य: having looked at
• संवीक्ष्य: क्रियाविशेषणम् (Adverbial to main verb)
• Type: Verb
• Root: सम् + वीक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययम् (Gerund/Absolutive), ‘having seen/after observing’

• सम्मुमुहुः: became bewildered
• सम्मुमुहुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Verb
• Root: सम् + मुह् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• उत्स्मित-वीक्षणेन: by (her) smiling glance
• उत्स्मित-वीक्षणेन: करण (Karaṇa/Instrument)
• Type: Noun
• Root: उत्स्मित + वीक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; कर्मधारयः (उत्स्मितं वीक्षणम्)

• देव-असुराः: the gods and the demons
• देव-असुराः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: देव + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः (Nominative), बहुवचनम्; इतरेतर-द्वन्द्वः

• विगलित-स्तन-पट्टिकā-अन्ताम्: whose breast-band’s end had slipped/come loose
• विगलित-स्तन-पट्टिकā-अन्ताम्: विशेषणम् (Adjectival to कर्म)
• Type: Adjective
• Root: विगलित + स्तन + पट्टिका + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; बहुव्रीहिः (यस्याः स्तनपट्टिकाया अन्तः/अञ्चलः विगलितः)

Purport

Śrīla Viśvanātha Cakravartī Ṭhākura remarks here that Mohinī-mūrti is the Supreme Personality of Godhead in a feminine form and that the goddess of fortune is Her associate. This form assumed by the Personality of Godhead challenged the goddess of fortune. The goddess of fortune is beautiful, but if the Lord accepts the form of a woman, He surpasses the goddess of fortune in beauty. It is not that the goddess of fortune, being female, is the most beautiful. The Lord is so beautiful that He can excel any beautiful goddess of fortune by assuming a female form.

Characters & Entities

• Mohinī-mūrti
• Devas
• Asuras
• Śrī (Lakṣmī)

FAQs

Who is Mohinī-mūrti in the Srimad Bhagavatam?

Mohinī-mūrti is Lord Viṣṇu’s enchanting female form, manifested during the churning of the ocean to bewilder the asuras and protect the nectar (amṛta) for the devas.

Why did the devas and asuras become bewildered on seeing Mohinī?

Śukadeva describes that Mohinī’s divine beauty and smiling glances overwhelmed both parties, illustrating how the Lord’s māyā can captivate even powerful celestial beings.

What is the practical lesson of Bhagavatam 8.9.18 for modern life?

The verse warns that fascination with external beauty can cloud discernment; cultivating devotion and self-control helps one avoid being led by attraction and illusion.