Sutra 9
Devanagari script
मित्रकृच्छ्रेऽपि नित्यमवश्यमनित्यं वश्यं वेति नित्यमवश्यं श्रेयः तद्द् हि अनुपकुर्वदपि नापकरोति इत्याचार्याः ॥ कZ_०७.९.०९ ॥
Transliteration
mitrakṛcchre 'pi nityam avaśyam anityaṃ vaśyaṃ veti nityam avaśyaṃ śreyaḥ tadd hi anupakurvad api nāpakaroti ity ācāryāḥ
Translation
मित्रकृच्छ्रेऽपि नित्यम् अवश्यम् अनित्यं वश्यं वेति विकल्पे नित्यम् अवश्यं श्रेयः; तत् हि अनुपकुर्वदपि नापकरोति—इत्याचार्याः।
Word by Word
मित्रकृच्छ्रेin the ally’s distress
मित्रकृच्छ्रे:
TypeNoun
Rootमित्र; कृच्छ्र
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (कृच्छ्र-शब्द); ‘मित्रस्य कृच्छ्रे’ = मित्रकृच्छ्रे
अपिeven/also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (समुच्चय/अपवाद/अपि=even)
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeAdverb
Rootनित्य
Formक्रियाविशेषण-प्रयोग (नित्य-शब्दस्य अव्ययीभाव)
अवश्यम्necessarily
अवश्यम्:
TypeAdverb
Rootअवश्य
Formक्रियाविशेषण (अवश्य=necessarily)
अनित्यम्non-permanent/temporary
अनित्यम्:
TypeAdjective
Rootअनित्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (विशेषण-रूप)
वश्यम्amenable/controllable
वश्यम्:
TypeAdjective
Rootवश्य
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया (विशेषण-रूप)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-निपात (or)
इतिthus (quoting)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/इत्यर्थ-निपात
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeAdverb
Rootनित्य
Formक्रियाविशेषण-प्रयोग
अवश्यम्necessarily
अवश्यम्:
TypeAdverb
Rootअवश्य
Formक्रियाविशेषण-प्रयोग
श्रेयःthe better (course)/preferable
श्रेयः:
TypeNoun
Rootश्रेयस्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा (श्रेष्ठतरं/हितकरम्)
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
Formनपुंसकलिङ्ग; एकवचन; प्रथमा/द्वितीया
हिfor/indeed
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formहेतौ निपात (for/indeed)
अनुपकुर्वत्even while not rendering help/benefit
अनुपकुर्वत्:
TypeParticiple
Rootअनु√कृ (उपकारे)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ); नपुंसकलिङ्ग; एकवचन; सप्तमी (…अपि के सन्दर्भे)
अपिeven
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (even)
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेध
अपकरोतिharms/does injury
अपकरोति:
TypeVerb
Rootअप√कृ (हिंसायाम्/अपकारे)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण-निपात
आचार्याःthe teachers/authorities (say)
आचार्याः:
TypeNoun
Rootआचार्य
Formपुल्लिङ्ग; बहुवचन; प्रथमा
Entities Mentioned
Ā
ācāryāḥ (teachers/authorities)FAQs
Prefer the ally that is predictably non-hostile over one that is controllable but short-lived—because avoiding harm can outweigh uncertain assistance.