Sutra 12
Devanagari script
शक्यारम्भी विषह्यं कर्मारभते कल्यारम्भी निर्दोषम् भव्यारम्भी कल्याणोदयम् ॥ कZ_०७.८.१२ ॥
Transliteration
śakyārambhī viṣahyaṃ karmārabhate kalyārambhī nirdoṣam bhavyārambhī kalyāṇodayam
Translation
शक्यस्य आरम्भी विषह्यं कर्म आरभते; कल्यस्य आरम्भी निर्दोषं; भव्यस्य आरम्भी कल्याणोदयम्॥
Word by Word
शक्य-आरम्भीone who undertakes what is feasible
शक्य-आरम्भी:
TypeAdjective (used substantively)
Rootशक् (शक्य) + आरम्भ
Formप्रथमा-एकवचनः पुंलिङ्गः (विशेषणवत्, ‘शक्य-आरम्भी [पुरुषः]’); शक्य (कृदन्त-विशेषण, -य) + आरम्भिन् (तद्धित/कृदन्त-आधारित विशेषण, -इन्)
विषह्यम्endurable; bearable
विषह्यम्:
TypeAdjective
Rootसह् (वि-√सह्)
Formद्वितीया-एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; ‘विषह्य’ (कृदन्त, -य) = ‘सह्यं/सहनीयम्’
कर्मwork; undertaking; task
कर्म:
TypeNoun
Rootकृ
Formद्वितीया-एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्
आरभतेundertakes; begins
आरभते:
TypeVerb
Root√रभ् (आ-√रभ्)
Formलट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, आत्मनेपदम्
कल्य-आरम्भीone who undertakes at the right time; a timely initiator
कल्य-आरम्भी:
TypeAdjective (used substantively)
Rootकल्य + आरम्भ
Formप्रथमा-एकवचनः पुंलिङ्गः; कल्य (विशेषण) + आरम्भिन् (विशेषण)
निर्दोषम्faultless; without defect
निर्दोषम्:
TypeAdjective
Rootदोष (निर्- + दोष)
Formद्वितीया-एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; उपसर्ग-पूर्वक-विशेषणम्
भव्य-आरम्भीone who undertakes what is promising; a good initiator
भव्य-आरम्भी:
TypeAdjective (used substantively)
Rootभव्य + आरम्भ
Formप्रथमा-एकवचनः पुंलिङ्गः; भव्य (विशेषण) + आरम्भिन् (विशेषण)
कल्याण-उदयम्having a beneficial rise/outcome; leading to prosperity
कल्याण-उदयम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootकल्याण + उदय
Formद्वितीया-एकवचनम् नपुंसकलिङ्गम्; ‘कल्याणस्य उदयः’ = कल्याणोदयः
FAQs
Feasible = capacity/constraints fit; Proper = compliance/low-defect execution; Promising = positive expected value and strategic upside.