Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 16

संधेरकृतचिकीर्षा कृतश्लेषणं कृतविदूषणमवशीर्णक्रिया च ॥ कZ_०७.६.१६ ॥

saṃdher akṛtacikīrṣā kṛtaśleṣaṇaṃ kṛtavidūṣaṇam avaśīrṇakriyā ca

सन्धौ— अकृतचिकीर्षा, कृतश्लेषणम्, कृतविदूषणम्, अवशीर्णक्रिया च— (एते तस्यावस्थाः)।

सन्धेःof a treaty/peace (policy of sandhi)
सन्धेः:
TypeNoun
Rootसन्धि
Formषष्ठी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
अकृतचिकीर्षाabsence of intention/resolve to act (regarding the treaty)
अकृतचिकीर्षा:
TypeNoun
Rootचिकीर्षा (√कृ)
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; नञ्-पूर्वकः समासः (अकृता चिकीर्षा यस्याः सा)
कृतश्लेषणम्binding/adhesion having been effected (i.e., an enforced/contrived attachment)
कृतश्लेषणम्:
TypeNoun
Rootश्लेषण (√श्लिष्)
Formप्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; कृत-पूर्वपदः (कृतं श्लेषणम्)
कृतविदूषणम्vitiation/spoiling having been done (intentional corruption/defilement)
कृतविदूषणम्:
TypeNoun
Rootविदूषण (वि+√दूष्)
Formप्रथमा-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; कृत-पूर्वपदः (कृतं विदूषणम्)
अवशीर्णक्रिया(a situation) whose execution/operations have fallen away (i.e., implementation has lapsed)
अवशीर्णक्रिया:
TypeNoun
Rootक्रिया
Formप्रथमा-एकवचनम्, स्त्रीलिङ्गः; अवशीर्णा क्रिया यस्याः सा (fallen/decayed activity)
and
:
TypeParticle
Root
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
S
saṃdhi (treaty)

FAQs

As a diagnostic: distinguish whether the problem is (a) no real intent, (b) binding achieved, (c) active subversion, or (d) mere execution fatigue—each calls for different countermeasures.