Sutra 34
Devanagari script
लोभ ऐकदेशिको मुख्यायत्तः परार्थेषु शक्यः प्रतिहन्तुमादातुं वा ॥ कZ_०७.५.३४ ॥
Transliteration
lobha aikadeśiko mukhyāyattaḥ parārtheṣu śakyaḥ pratihantum ādātuṃ vā
Translation
लोभः ऐकदेशिकः, मुख्यायत्तः; परार्थेषु प्रवृत्तः सन् प्रतिहन्तुं वा आदातुं वा शक्यः।
Word by Word
लोभःgreed; covetousness
लोभः:
TypeNoun
Rootलुभ्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्
एकदेशिकःpartial; limited to a part
एकदेशिकः:
TypeAdjective
Rootदेश
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; लोभः इति विशेष्यस्य विशेषणम्
मुख्यायत्तःdependent on the chief; under the control of the principal authority
मुख्यायत्तः:
TypeAdjective
Rootयत् (यत्-प्रयत्न/आश्रय)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘मुख्य’ (प्रधान) + ‘आयत्त’ (आश्रित/निर्भर)
परार्थेषुin matters of others; regarding others’ interests
परार्थेषु:
TypeNoun
Rootअर्थ
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-बहुवचनम्; ‘पर’ + ‘अर्थ’
शक्यःpossible; can be
शक्यः:
TypeAdjective (verbal derivative)
Rootशक्
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘शक्य’ (potential/passive adjectival)
प्रतिहन्तुम्to counteract; to prevent; to suppress
प्रतिहन्तुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootहन्
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); उपसर्गः ‘प्रति-’
आदातुम्to take; to seize; to appropriate
आदातुम्:
TypeVerb (infinitive)
Rootदा (आ + दा)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्तः (infinitive); उपसर्गः ‘आ-’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
Entities Mentioned
M
mukhya (principal/leader)FAQs
Because it does not grip all actors equally; it often concentrates around specific decision nodes—especially the chief—making it a targeted vulnerability.
A ruler should either neutralize greed-based inducements in his own camp or capture/redirect that inducement to turn opponents or their policies.