Sutra 5
Devanagari script
मद्यमश्चेद्विजिगीषोर्मित्रं मित्रभावि लिप्सेत मित्रस्यात्मनश्च मित्राण्युत्थाप्य मध्यमाच्च मित्राणि भेदयित्वा मित्रं त्रायेत ॥ कZ_०७.१८.०५ ॥
Transliteration
madyamaś ced vijigīṣor mitraṃ mitrabhāvi lipseta mitrasya ātmanas ca mitrāṇy utthāpya madhyamāc ca mitrāṇi bhedayitvā mitraṃ trāyeta
Translation
यदि मध्यमो विजिगीषोः मित्रभाविनं मित्रं जिगीषेत्, तर्हि स प्रथमं तस्य मित्रस्य स्वस्य च मित्राण्युत्थाप्य, ततः मध्यमस्य मित्राणि भेदयित्वा, तेन मित्रं त्रायेत्।
Word by Word
मध्यमःthe middle king (mediating/intermediate power)
मध्यमः:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formनिपात; शर्तार्थक (if)
विजिगीषोःof the would-be conqueror
विजिगीषोः:
TypeNoun
Rootविजिगीषु
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
मित्रम्an ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
मित्रभाविa prospective ally (one inclined to become a friend)
मित्रभावि:
TypeAdjective
Rootमित्रभाविन्
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन; ‘मित्रभाविन्’ = मित्रभावं गच्छति/भवति इति
लिप्सेतshould seek to obtain
लिप्सेत:
TypeVerb
Rootलिप्स् (लभ्-देशिदेरिवेटिव्; desiderative)
Formलोट्/विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; desiderative sense ‘to wish to obtain’
मित्रस्यof the ally
मित्रस्य:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypePronoun (reflexive noun)
Rootआत्मन्
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
मित्राणिallies
मित्राणि:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
उत्थाप्यhaving roused / having mobilized
उत्थाप्य:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootउत्-स्था
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्यय; ‘having raised/roused/activated’
मध्यमात्from the middle king
मध्यमात्:
TypeNoun
Rootमध्यम
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-एकवचन (अपादान)
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formसमुच्चयार्थक निपात
मित्राणिallies
मित्राणि:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-बहुवचन
भेदयित्वाhaving divided / having caused dissension among
भेदयित्वा:
TypeVerb (absolutive/gerund)
Rootभिद् (णिच्)
Formक्त्वान्त (त्वा) अव्यय; causative sense ‘having caused to split/separate’
मित्रम्the ally
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
त्रायेतshould protect / should rescue
त्रायेत:
TypeVerb
Rootत्रा
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
Entities Mentioned
M
madhyama (middle king)V
vijigīṣu (aspiring conqueror)M
mitra (ally)M
mitrāṇi (allies/partners)FAQs
Acquire a target ally by mobilizing one’s network, then fragmenting the opponent’s alliance structure, and finally presenting oneself as the protector of the target.