Sutra 18
Devanagari script
पुत्रयोरपि यो जात्यं प्राज्ञं शूरं कृतास्त्रमेकपुत्रं वा ददाति सोऽतिसंधीयते ॥ कZ_०७.१७.१८ ॥
Transliteration
putrayorapi yo jātyaṃ prājñaṃ śūraṃ kṛtāstram ekaputraṃ vā dadāti so'tisaṃdhīyate
Translation
पुत्रयोः अपि यः जात्यं वा प्राज्ञं वा शूरं वा कृतास्त्रं वा एकपुत्रं वा ददाति, सः अतिसंधीयते।
Word by Word
पुत्रयोःof (two) sons
पुत्रयोः:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी-द्विवचन (genitive dual)
अपिeven; also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात; समुच्चय/अपवादार्थक (even/also)
यःwho (he who)
यः:
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन (relative pronoun)
जात्यम्of good birth; well-born
जात्यम्:
TypeAdjective
Rootजात्य
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण (qualifying the son)
प्राज्ञम्wise; intelligent
प्राज्ञम्:
TypeAdjective
Rootप्राज्ञ
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण
शूरम्brave; valorous
शूरम्:
TypeAdjective
Rootशूर
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण
कृतास्त्रम्trained in weapons; having mastered arms
कृतास्त्रम्:
TypeAdjective
Rootकृत + अस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विशेषण; कृत (ppp of √कृ) + अस्त्र (weapon/arms)
एकपुत्रम्an only son; single son
एकपुत्रम्:
TypeNoun (used adjectivally)
Rootएक + पुत्र
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया-एकवचन; विकल्पार्थे (as an alternative object)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपात (or)
ददातिgives; grants
ददाति:
TypeVerb
Root√दा (दाने)
Formलट्; परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
सःhe
सः:
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा-एकवचन
अतिसंधीयतेis overreached; is made to enter an excessive/overreaching compact; is cheated by over-alliance
अतिसंधीयते:
TypeVerb
Rootअति + सम् + √धा (धाने)
Formलट्; आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन; कर्मणि/भावे प्रयोग (passive/reflexive sense)
Entities Mentioned
P
putra (agent)FAQs
Do not assume that sending your ‘best’ operative (high-status, smart, brave, trained, or sole trusted person) is automatically optimal; such a choice can be anticipated, targeted, bribed, or trapped, creating vulnerability.