Sutra 6
Devanagari script
दुर्बल एव च भूमिलाभः तत्सामन्तश्च मित्रममित्रभावं गच्छति ॥ कZ_०७.१०.०६ ॥
Transliteration
durbala eva ca bhūmilābhaḥ tatsāmantaśca mitramamitrabhāvaṃ gacchati
Translation
दुर्बल एव च भूमिलाभः; तत्सामन्तश्च मित्रभावादमित्रभावं गच्छति।
Word by Word
दुर्बलःweak, insignificant
दुर्बलः:
TypeAdjective
Rootदुर्बल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (भूमिलाभः इत्यस्य)
एवindeed, only, just
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formनिपात; अव्यय
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
भूमिलाभःacquisition of land/territory
भूमिलाभः:
TypeNoun
Rootलभ् (प्राप्तौ) / भूमिलाभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृ/विषय (दुर्बलः इत्यस्य)
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अन्वयः—भूमिलाभः तत् (that acquisition)
सामन्तःneighboring/feudatory king
सामन्तः:
TypeNoun
Rootसामन्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (गच्छति इत्यस्य)
चand
च:
TypeConjunction
Rootच
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
मित्रम्ally, friend (political ally)
मित्रम्:
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म/परिणाम (गच्छति इत्यस्य—मित्रभावं गच्छति)
अमित्रभावम्the state/attitude of being an enemy
अमित्रभावम्:
TypeNoun
Rootभाव (प्रातिपदिक) / अमित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; गन्तव्य-भाव (state/attitude to be assumed)
गच्छतिgoes to; turns into; becomes
गच्छति:
TypeVerb
Rootगम् (गतौ)
Formलट् (वर्तमान), परस्मैपद, प्रथमा, एकवचन; ‘प्राप्नोति/परिणमति’ अर्थे
Entities Mentioned
S
sāmanta (neighboring ruler)M
mitra (ally)A
amitra (enemy)FAQs
Because it can trigger hostile realignment by adjacent powers, making the new holding strategically exposed and costly to defend.
Assess not only the target’s weakness but also the neighborhood reaction—especially whether nearby sāmantas will become enemies.