Sutra 31
Devanagari script
नदीपर्वतदुर्गीयाभ्यां नदीदुर्गीयाद्ब्भूमिलाभः श्रेयान् ॥ कZ_०७.१०.३१ ॥
Transliteration
nadīparvatadurgīyābhyāṃ nadīdurgīyād bhūmilābhaḥ śreyān
Translation
नदीदुर्गीय-पार्वतदुर्गीययोर्मध्ये नदीदुर्गीयात् भूमिलाभः श्रेयान्।
Word by Word
नदीriver
नदी:
TypeNoun
Rootनदी
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
पर्वतmountain
पर्वत:
TypeNoun
Rootपर्वत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासपूर्वपद)
दुर्गीयाभ्याम्by/with (the two) pertaining to forts/fortified positions
दुर्गीयाभ्याम्:
TypeAdjective
Rootदुर्गीय
Formत्रिलिङ्ग-विशेषण, तृतीया द्विवचन; (नदीपर्वतदुर्गीयाभ्याम् इत्यस्य अवयवः)
नदीपर्वतदुर्गीयाभ्याम्by/with the two (fortified positions) connected with river and mountain (i.e., river-fort and mountain-fort)
नदीपर्वतदुर्गीयाभ्याम्:
TypeCompound
Rootनदी+पर्वत+दुर्गीय
Formतृतीया द्विवचन; ‘नदी’ ‘पर्वत’ इत्येतयोः (द्वन्द्वेन) ‘दुर्गीय’ इति विशेषणेन समासः; अर्थः—नदीदुर्गीयेन च पर्वतदुर्गीयेन च (द्वाभ्याम्)
नदीदुर्गीयात्from a river-fort / from a fort connected with a river
नदीदुर्गीयात्:
TypeCompound
Rootनदी+दुर्गीय
Formपञ्चमी एकवचन; नदीदुर्गीय = नदी-सम्बन्धि दुर्ग; तस्मात् (अपादान)
भूमिland, territory
भूमि:
TypeNoun
Rootभूमि
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन (समासपूर्वपद)
लाभःgain, acquisition
लाभः:
TypeNoun
Rootलाभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृ/विषय-रूपेण
भूमिलाभःacquisition of land/territory
भूमिलाभः:
TypeCompound
Rootभूमि+लाभ
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘भूमेः लाभः’
श्रेयान्better, preferable
श्रेयान्:
TypeAdjective
Rootश्रेयस्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘श्रेयान्’ = ‘श्रेष्ठतरः/उत्तमः’ (तुलनात्मक)
Entities Mentioned
N
nadīdurga (river fort)P
pārvatadurga (mountain fort)FAQs
Mountain-forts are treated as harder/more dangerous than river-forts; hence, if choosing, take land from the river-fortified enemy first.