Sutra 29
Devanagari script
पुत्रदारमप्रतिविधाय प्रव्रजतः पूर्वः साहसदण्डः स्त्रियं च प्रव्राजयतः ॥ कZ_०२.०१.२९ ॥
Transliteration
putradāram apratividhāya pravrajataḥ pūrvaḥ sāhasadaṇḍaḥ striyaṃ ca pravrājayataḥ
Translation
पुत्रदारम् अप्रतिविधाय प्रव्रजतः पूर्वः साहसदण्डः; स्त्रियं च प्रव्राजयतः।
Word by Word
पुत्रson
पुत्र:
TypeNoun
Rootपुत्र
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
दारम्wife (spouse)
दारम्:
TypeNoun
Rootदार
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया एकवचन (समासाङ्ग)
अप्रतिविधायwithout making provision/arrangement (for them)
अप्रतिविधाय:
TypeVerb (Gerund)
Rootप्रतिविधा (प्रति + विधा)
Formक्त्वान्त (ल्यप्) अव्ययभाव; नकार-पूर्वक (अ-); अर्थः—‘प्रतिविधाय’ = ‘व्यवस्था/प्रतिनिधानं कृत्वा’; ‘अप्रतिविधाय’ = ‘अकृत्वा’
प्रव्रजतःof one who departs/renounces (goes forth)
प्रव्रजतः:
TypeVerb (Participle)
Rootप्र + व्रज्
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; परस्मैपदी; पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (जनिटिव—‘of one who goes forth/renounces’)
पूर्वःthe first (lowest)
पूर्वः:
TypeAdjective
Rootपूर्व
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; विशेषणम् (साहसदण्डस्य)
साहसदण्डःthe sāhasa-penalty (fine for violent/forcible wrongdoing)
साहसदण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड (with साहस)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; समासः—साहसस्य दण्डः
स्त्रियम्a woman (wife)
स्त्रियम्:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया एकवचन
चand
च:
TypeParticle
Rootच
Formअव्यय; समुच्चयार्थक
प्रव्राजयतःof one who makes (a woman) depart/expels (her)
प्रव्राजयतः:
TypeVerb (Participle)
Rootप्र + व्रज् (णिच्)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त; णिच्-प्रयोग (causative: ‘to cause to go forth/expel’); पुंलिङ्ग; षष्ठी एकवचन (जनिटिव—‘of one who makes (her) go forth’)
Entities Mentioned
H
householder (pravrajit)S
sonW
wifeW
womanFAQs
Household abandonment that shifts dependents onto the village/king’s support system and destabilizes the labor and tax base.
Because it can be coercive or disruptive to household order, inheritance, and productive stability; the state discourages forced/engineered separation.