Adhyaya 357
Tिङ्विभक्तिसिद्धरूपम् (Established Forms of Tiṅ-Inflections)
अध्यायेऽस्मिन् पुराणकोशीयव्यवस्थायां व्याकरणरूपेण तिङ्प्रत्ययानां (व्यक्तिवचनविभक्तीनां) संक्षिप्तो निर्देशः क्रियते। पूर्वोक्तोणादिविषये पाठविच्छेदो निर्दिश्यते, ततः लकाराणां अर्थक्षेत्राणि क्रमशः निरूप्यन्ते—लट् वर्तमानार्थे, लिङ् विध्याशिषोः, लोट् आज्ञाशिषोः, लङ् परोक्षातीतार्थे, लुङ् तथा लिट् भूतार्थे (लिट् परोक्ष/अदृष्टविशेषे), लुट् तथा लृङ् भविष्यदर्थे। परस्मैपदात्मनेपदभेदेन पुरुषप्रत्ययाः प्रदर्श्यन्ते, भू-एध् इत्यादिधातूनां रूपपाठेन दृष्टान्ताः दत्ताः, अन्यधातुगणाः विकरणसूचनाश्चोक्ताः। अन्ते सन् (इच्छार्थ), णिच् (प्रेरणार्थ), यङ् (आवृत्त्यर्थ) तथा यङ्लुक्-रूपाणि ‘रूपक’दृष्टान्तैः सह दर्शयित्वा प्रयोगपरिचयः प्रदीयते।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The mapping of lakāras to time/meaning (present, past, future, injunction, benediction, conditional) along with tiṅ-ending paradigms across persons and voices, illustrated via bhū/edh and related dhātu examples plus san–ṇic–yaṅ derivations.
By safeguarding linguistic precision for mantra and śāstra, it supports correct ritual speech and disciplined study; this technical clarity is framed as Agneya Vidya—worldly mastery (bhukti) placed in service of dharma and inner purification toward mukti.