Adhyaya 350
Forms Established by the suP (Nominal Case-Endings) — सुब्विभक्तसिद्धरूपम्
अध्यायेऽस्मिन् सन्धिजन्यरूपेभ्यः परं नामरूपसिद्धिः प्रतिपाद्यते। स्कन्दः कात्यायनं प्रति द्वौ प्रत्ययव्यवस्थे—सुप् नाम्नां, तिङ् धातूनाम्—उपदिश्य सुपः सप्तविभक्तीनां मूलत्वं निर्दिशति। प्रत्येकविभक्तेः सुप्प्रत्ययसङ्घातान् निरूप्य तान् प्रातिपदिकसंज्ञायां प्रतिष्ठापयति—यत् धात्वादि-तिङादिप्रत्ययरहितं नामाधारम्। प्रातिपदिकानि अजान्त-हलान्तभेदेन, पुंस्त्री-नपुंसकलिङ्गभेदेन च वर्गीकृत्य ‘नायक’प्रभृतीनां दृष्टान्तप्रातिपदिकानां तथा बहूनां वैदिक-अनियमितरूपाणां सूचीं ददाति। कारकसंबन्धेन विभक्त्यर्थान् सेतुं कृत्वा—प्रथमा स्वार्थे सम्बोधने च, द्वितीया कर्मणि, तृतीया करणेषु, चतुर्थी सम्प्रदानार्थे, पञ्चमी अपादाने, षष्ठी स्वामित्वे, सप्तमी अधिकरणे—इति व्याख्यायते। उत्तरार्धे सखा, पति, पिता, गौः, राजा, पन्थाः तथा का/अयम्/असौ इत्यादि सर्वनाम्नां रूपपाठाः, सामान्यापवादाः, यज्ञीय-शिष्टप्रयोगाश्च प्रदर्श्यन्ते।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter foregrounds suP-based nominal morphology: the precise suffix inventories for each vibhakti, the definition and classification of prātipadikas (ajanta/halanta; gendered), and kāraka-driven rules assigning cases by semantic role.
By disciplining speech through correct forms and semantic clarity, it supports accurate mantra and scripture usage, reduces interpretive error, and frames linguistic mastery as a dharmic practice—an Agneya Vidya that serves both worldly competence (bhukti) and spiritual refinement (mukti).