Adhyaya 201
Worship of the Nine Vyūhas (Nava-vyūha-arcana)
अध्यायेऽस्मिन् पूर्वोक्तदीपदानव्रतस्य समापनं निर्दिश्य तत्क्षणादेव हरिप्रणीतं नवव्यूहार्चनविधानं प्रवर्तते। अग्निः पद्ममण्डलरचनां शिक्षयति—मध्ये वासुदेवः, दिक्षु सङ्कर्षणः प्रद्युम्नोऽनिरुद्धो नारायणश्च; प्रत्येकस्य बीजाक्षरैः सह तत्त्वस्थाननियोजनं, जलस्थापनादिकं च। ततः सद्ब्रह्मा-विष्णु-नृसिंह-भूर्वराहादिरूपाणां मन्त्रबीजविन्यासः, द्वारदेशे पश्चिमदिग्भागे च सहायकन्यासाः, गरुडगदामन्त्रविशेषप्रयोगाश्च निरूप्यन्ते। बहिर्मण्डलात् अन्तर्मुखीकरणं—दशाङ्गक्रमपूजा, दिक्पालघटस्थापनं, तोरणवितानकल्पना, चन्द्रामृतध्यानं च। द्वादशबीजन्यासेन ‘दैवदेह’निर्माणं, पुष्पक्षेपेण शिष्यलक्षणं, शुद्ध्यर्थं होमसंख्याः, दीक्षादक्षिणा चोक्ताः; एवं दीक्षा सामाजिकात्मिकमुद्रारूपेण कर्मविज्ञानस्य परिसमाप्तिं बध्नाति।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
A lotus-maṇḍala Navavyūha worship beginning with Vāsudeva at the center, followed by directional deity placements with specific bīja-syllables, then internalization through visualization, daśāṅga-krama, and nyāsa culminating in dīkṣā.
After mandala and mantra placements, it shifts to subtle-body contemplation (lunar nectar), self-identification with Viṣṇu, and nyāsa that produces a “divine body,” explicitly valuing heart-worship of Hari (anirmālyā) as the inner completion of the rite.
Disciples are seated to the left, identify a chosen form by blind flower-casting, perform homa with 108 and then 1000 oblations for purification, and receive dīkṣā after payment of prescribed fees honoring the guru.