Adhyaya 186
Daśamī-vrata (Observance for the Tenth Lunar Day)
नवमी-व्रतानन्तरं व्रतखण्डस्य क्रमवर्णने भगवान् अग्निः दशमी-व्रतं निरूपयति। अस्य व्रतस्य फलानि पुरुषार्थभाषया—धर्मं कामं च तथा सम्बन्धितान् प्रयोजनान्—प्रददाति इति दर्शयन्, अनुष्ठाननियमं नैतिक-आध्यात्मिकपुण्यस्य तथा लौकिकसमृद्धेः साधनं करोति। दशम्यां एकभक्तं कर्तव्यं, संयतभोजनं शुद्ध्युपाय इति प्रतिपाद्यते। व्रतसमाप्तौ दानं—दशगवां दानम्—विहितं, येन निजतपः सार्वजनिकहितेन पूर्णं भवति। अपरं प्रतिष्ठावर्धकं दानं चोक्तम्—स्वर्णनिर्मिताः अष्टदिशः समर्प्यन्ते—येन दाता ब्राह्मणेषु ईश्वरत्वं प्राप्नोतीति श्रूयते। एवं नियमानुष्ठानं, तिथिरूपं पवित्रकालं, दानरूपं बहिर्दानं च एकस्मिन् धर्मकार्यक्रमे संयोज्यते।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The practitioner observes ekabhakta on Daśamī—taking a single meal—establishing dietary restraint as the vow’s primary discipline.
Upon completion of the vow, one should gift ten cows (daśa-dhenu-dāna), making dana the culminating act that externalizes the merit of the observance.
The text states that gifting the directions (dik) fashioned in gold results in becoming a lord among Brāhmaṇas, indicating social-spiritual elevation linked to high-value symbolic dana.
By combining tithi-discipline (Daśamī), bodily restraint (ekabhakta), and compassionate redistribution (dana), the vrata trains self-control and generosity—core dharmic virtues that support both worldly order and inner purification.