Adhyaya 178
Tṛtīyā-vratāni (Vows for the Third Lunar Day): Lalitā Tṛtīyā, Mūla-Gaurī Vrata, and Saubhāgya Observances
अग्निर्भगवान् द्वितीयाव्रतेभ्यः तृतीयाव्रतानि प्रति प्रवर्तते, तानि भुक्तिमुक्तिप्रदानानि इति निर्दिशन्। चैत्रशुक्लतृतीयायां मूलागौरीव्रतं—गौऱ्याः हरविवाहस्मरणम्—तिलस्नानशुद्ध्या आरभ्य, गौऱ्या सह शम्भोः संयुक्तपूजनं सुवर्णफलादि मङ्गलोपहारैः विधीयते। ततः मन्त्रन्यासरूपेण अङ्गाङ्गेषु पादादिशिरःपर्यन्तं देवीनामशक्तीनां विन्यासः, शिवशक्तितत्त्वस्य देहपूजायां समन्वयश्च निरूप्यते। पुष्पगन्धानुलेपनानि, मासानुसारं द्रव्यक्रमः, अन्ते दानविधानम्—ब्राह्मणदम्पत्योः पूजनं, वस्तुसमूहदानं, तथा गोसहितं सुवर्णोमामहेश्वरप्रतिमादानं—उक्तम्। वैशाखे, भाद्रपदे/नाभस्ये, मार्गशीर्षे च विकल्पकालाः, द्वितीयविधौ पुनःपुनःपूजा मृत्युञ्जयजपसहिताऽपि। अन्ते सौभाग्यव्रतं (फाल्गुनतृतीयायां लवणत्यागविशेषः) तथा तृतीयासु देवीनां रूपक्रमः कथ्यते; फलम्—सौभाग्यं स्वर्गश्च।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter primarily teaches Tṛtīyā-vratas, especially Lalitā Tṛtīyā and the Mūla-Gaurī vrata, including a detailed mantra-nyāsa and concluding dāna; it also introduces the Saubhāgya-vrata for marital prosperity.
By embedding limb-wise mantra-nyāsa (a technical ritual technology) within Śiva–Śakti worship and ethical-social duties (honoring a brāhmaṇa couple and dāna), the chapter frames embodied discipline and generosity as means toward both prosperity (bhukti) and liberation (mukti).
Caitra śukla tṛtīyā is highlighted for Lalitā/Mūla-Gaurī; alternative performance months include Vaiśākha, Bhādrapada (Nābhasya), and Mārgaśīrṣa, with additional mentions of Māgha and Bhādra for Tṛtīyā-vrata practice.