Adhyaya 321
Pāśupata-Śānti (पाशुपतशान्तिः)
अघोराद्यस्त्रसम्बद्धपूर्वशान्तिकल्पानन्तरं पाशुपतशान्तिविधिः प्रवर्तते। भगवता पाशुपतशस्त्रमन्त्रकेन्द्रिता शान्तिः उपदिश्यते—जपः, पूर्वप्रयोगाः च। मन्त्रस्य क्रियाक्रमो विशेषतः निर्दिश्यते—पादतः-पूर्वं न्यासदिशानुक्रमेण विघ्ननाशः। ततः सूर्यचन्द्रविघ्नेश्वराद्यस्त्राणां संक्षिप्तोच्चाराः ‘फट्’पर्यन्ताः, तथा ‘मोहय, गोपय, उन्मूलय, त्रासय, जीवय, अपसारय, अरिष्टं नाशय’ इत्यादि विधिवाक्यानि। एकजपेन विघ्ननाशः, शतजपेन अरिष्टनिवारणं रणविजयश्च। घृत-गुग्गुलुहोमेन दुराराध्यसिद्धिरपि; शस्त्र-पाशुपतजपेन पूर्णशान्तिः इति।
Shlokas
Verse 1
इत्य् आग्नेये महापुराणे अघोरास्त्रादिशान्तिकल्पे नाम विंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः व्यालकाके इति ख अथैकविंशत्यधिकत्रिशततमो ऽध्यायः पाशुपतशान्तिः ईश्वर उवाच वक्ष्ये पाशुपतास्त्रेण शान्तिजापादि पूर्वतः पादतःपूर्वनाशो हि फडन्तं चापदादिनुत्
इत्याग्नेये महापुराणे अघोरास्त्रादिशान्तिकल्पे नाम विंशत्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः। अथैकविंशत्यधिकत्रिशततमोऽध्यायः पाशुपतशान्तिः। ईश्वर उवाच—वक्ष्ये पाशुपतास्त्रेण शान्तिजापादि पूर्वतः। पादतः पूर्वनाशो हि फडन्तं चापदादिनुत्॥
Verse 2
रास्त्राय फट् भास्करास्त्राय फट् चन्द्रास्त्राय फट् विघ्नेश्वरास्त्राय फट् ख्रों ख्रौं फट् ह्रौं ह्रों फट् भ्रामय फट् छादय फट् उन्मूलय फट् त्रासय फट् सञ्जीवय फट् विद्रावय फट् सर्वदुरितं नाशय फट् सकृदावर्तनादेव सर्वविघ्नान् विनाशयेत् शतावर्तेन चोत्पातान्रणादौ विजयो भवेत्
रास्त्राय फट्। भास्करास्त्राय फट्। चन्द्रास्त्राय फट्। विघ्नेश्वरास्त्राय फट्। ख्रों ख्रौं फट्। ह्रौं ह्रों फट्। भ्रामय फट्। छादय फट्। उन्मूलय फट्। त्रासय फट्। सञ्जीवय फट्। विद्रावय फट्। सर्वदुरितं नाशय फट्। सकृदावर्तनादेव सर्वविघ्नान् विनाशयेत्। शतावर्तेन चोत्पातान् रणादौ विजयो भवेत्॥
Verse 3
घृतगुग्गुलुहोमाच्च असाध्यानपि साधयेत् पठनात्सर्वशान्तिः स्यच्छस्त्रपाशुपतस्य च
घृतगुग्गुलुहोमेन असाध्यान्यपि साधयेत्। शस्त्रपाशुपतपाठेन सर्वशान्तिः प्रजायते॥
Frequently Asked Questions
The chapter emphasizes operational sequencing and force-termination: obstacle-destruction is applied from the initial ‘feet’ placement, and the mantra is repeatedly ended with “phaṭ” to effect protective, expelling, and pacifying functions.
By framing protection, obstacle-removal, and pacification as dharma-supporting disciplines, it stabilizes the practitioner’s life and ritual environment, enabling sustained sādhanā while aligning worldly safety (bhukti) with spiritual steadiness (mukti-oriented practice).