Adhyaya 130
Chapter 130: घातचक्रम् (Ghāta-cakra) — Maṇḍalas, Portents, and Regional Prognostics for Victory
अग्निर्देवो घातचक्रविद्यामारभ्य जयार्थं मण्डलानां चतुर्विधविभागं निरूपयति, ततः आग्नेयमण्डलस्य लक्षणानि विशेषेण कथयति। विकृतवाताः, सूर्यचन्द्रपरिवेषाः, भूकम्पाः, घोरनिनादाः, ग्रहणानि, केतवः, धूम्रज्वालाः, रक्तवृष्टिः, तीव्रतापः, शिलापातश्च—एते दारुणा निमित्ताः रोगदुर्भिक्षादिभिः, दुग्धक्षयेन, शस्यनाशेन च लोकपरितापं सूचयन्ति। पुनश्च नक्षत्रविशेषेषु जातेषु निमित्तेषु उत्तरापथादिजनपदानां हानिः, अन्येषां च दिशातत्त्वाधिपत्येन (वायव्य-वारुण-माहेन्द्र) फलभेदः—विनाशात् आरोग्यसमृद्धिपर्यन्तं—वर्ण्यते। मुखग्राम-पुच्छग्रामभेदेन ग्रामलक्षणानि, एकराशौ चन्द्र-राहु-सूर्यसंयोगः, तिथिसन्धौ सोमग्रामनिर्णयश्चोक्तः। एषा आग्नेयी विद्या धर्मरक्षणार्थं युद्धज्योतिष-राज्यप्रश्नरूपेण प्रदर्शिता।
Shlokas
No shlokas available for this adhyaya yet.
Frequently Asked Questions
The chapter systematizes utpāta-reading for statecraft and warfare: it defines Agneya Maṇḍala lakṣaṇas, correlates specific celestial/terrestrial portents with famine and regional decline, and classifies outcomes through nakṣatra and directional (Vāyavya/Vāruṇa/Māhendra) frameworks.
By treating predictive and strategic knowledge as Dharma-aligned vidyā: correct interpretation of omens guides rulers to protect populations, restrain destructive conflict, and uphold cosmic order—turning applied Jyotiṣa and war-science into loka-saṅgraha that supports inner discipline and righteous action.