Vamana Purana — Saptarishis Seek Uma for Shiva, Shloka 50

The Saptarishis Seek Uma for Shiva: Himavan Grants the Marriage

Devanagari script

देव्युवाच किं पुण्यं तत्र विप्रेन्द्र लब्धासि त्वं पृथूदके पथि स्नानेन च फलं केषु किं लब्दवानसि

Transliteration

devyuvāca kiṃ puṇyaṃ tatra viprendra labdhāsi tvaṃ pṛthūdake pathi snānena ca phalaṃ keṣu kiṃ labdavānasi

Translation

Богиня сказала: «Какую заслугу обретают там, о лучший из брахманов, в Притхудаке? И каков плод омовения по пути? В каких отношениях и что именно ты приобрёл?»

Word by Word

• देवी: the goddess
• देवी: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन

• किम्: what
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

• पुण्यम्: merit
• पुण्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुण्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक अव्यय (there)

• विप्रेन्द्र: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्र: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विप्राणाम् इन्द्रः = best of Brahmins)

• लब्धासि: have you obtained
• लब्धासि: Kriya (मुख्यक्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त ‘लब्ध’ + असि (लट्, मध्यम-पुरुष, एकवचन); परस्मैपद-धातु √लभ् (to obtain)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पृथूदके: at Pṛthūdaka
• पृथूदके: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पृथूदक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; तीर्थनाम

• पथि: on the way
• पथि: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पथिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; ‘पथि’ = locative singular of पथिन्

• स्नानेन: by bathing
• स्नानेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-बोधक अव्यय (and)

• फलम्: fruit/result
• फलम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: फल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• केषु: in which (cases/places)
• केषु: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), बहुवचन; प्रश्नवाचक

• किम्: what
• किम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक

• लब्धवान्: (you) have obtained
• लब्धवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (perfect participle active) ‘लब्धवान्’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; धातु: √लभ्

• असि: are/have
• असि: Kriya (सहायक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन; धातु: √अस् (to be)

Speakers

• Devī (Umā) to the Bhikṣu

Primary Deities

• Devī/Umā (Pārvatī)

Key Themes

• Tīrtha-māhātmya
• Snāna (ritual bathing)
• Puṇya and phala doctrine
• Ritual causality

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

The verse emphasizes intentionality in ritual: merit (puṇya) is not assumed but examined—what is gained, where, and by which act (snāna). It encourages reflective practice rather than mechanical observance.

How does this fit the Pancalakshana?

This belongs to dharma/ācāra exposition (tīrtha and snāna results). It is a didactic strand that Purāṇas weave alongside the five marks, especially in māhātmya sections.

What is the symbolic significance?

‘Bathing on the path’ symbolizes progressive purification: sanctity is not only at the destination tīrtha but also in the disciplined journey, where each act becomes a step of inner cleansing.