Paingala Upanishad 8: Verse 8

Sanskrit (Devanagari)

स पञ्चभूतानां रजोंशांश्चतुर्धा कृत्वा भागत्रयात्पञ्चवृत्त्यात्मकं प्राणमसृजत्। स तेषां तुर्यभागेन कर्मेन्द्रियाण्यसृजत्॥८॥

Padapatha (Word Split)

सः । पञ्च-भूतानाम् । रजः-अंशान् । चतुर्धा । कृत्वा । भाग-त्रयात् । पञ्च-वृत्ति-आत्मकम् । प्राणम् । असृजत् । सः । तेषाम् । तुर्य-भागेन । कर्म-इन्द्रियाणि । असृजत् ॥८॥

Sanskrit recitationPaingala Upanishad 8

IAST Transliteration

sa pañcabhūtānāṃ rajo’ṃśāṃś caturdhā kṛtvā bhāgatrayāt pañcavṛttyātmakaṃ prāṇam asṛjat | sa teṣāṃ turyabhāgena karmendriyāṇy asṛjat ||8||

Translation

Затем, разделив на четыре части раджас-доли пяти элементов, Он из трёх частей сотворил праṇу, состоящую из пяти функций (вритти). Из их четвёртой части Он сотворил органы действия (кармендрии).

Ask anything about this verse...Ask

Academic Translation

He, having made the rajas-portions of the five elements into four parts, created from three parts prāṇa, consisting of five functions (vṛttis). From their fourth part he created the organs of action (karmendriyas).

Verse Context

• Prāṇa and karmendriyas arising from rajas (guṇa-based cosmology)
• Mahavakya: Indirect: clarifies the anatman constituents (prāṇa/indriyas) to be discriminated from the Self in light of mahāvākyas such as 'ayam ātmā brahma'.
• Atharva
• Chandas: Prose