HomeUpanishadsAkshiVerse 20
Previous Verse
Next Verse

Verse 20

Akshi

द्विप्रकारसंसर्गं तस्य भेदमिमं शृणु ।

द्विविधोऽयमसंसर्गः सामान्यः श्रेष्ठ एव च ॥

नाहं कर्ता न भोक्ता च न बाध्यो न च बाधकः ।

इत्यसंजनमर्थेषु सामान्यासङ्गनामकम् ॥

प्राक्कर्मनिर्मितं सर्वमीश्वराधीनमेव वा ।

सुखं वा यदि वा दुःखं कैवात्र तव कर्तृता ॥

भोगाभोगा महारोगाः सम्पदः परमापदः ।

वियोगायैव संयोगा आधयो व्याधयो धियाम् ॥

कालश्च कलनोद्युक्तः सर्वभावाननारतम् ।

अनास्थयेति भावानां यदभावनमान्तरम् ।

वाक्यार्थलब्धमनसः समान्योऽसावसङ्गमः ॥२०–२४॥

द्वि-प्रकार-संसर्गम् । तस्य । भेदम् । इमम् । शृणु ।

द्वि-विधः । अयम् । असंसर्गः । सामान्यः । श्रेष्ठः । एव । च ।

न । अहम् । कर्ता । न । भोक्ता । च । न । बाध्यः । न । च । बाधकः ।

इति । असंजनम् । अर्थेषु । सामान्य-असङ्ग-नामकम् ।

प्राक्-कर्म-निर्मितम् । सर्वम् । ईश्वर-अधीनम् । एव । वा ।

सुखम् । वा । यदि । वा । दुःखम् । का । एव । अत्र । तव । कर्तृता ।

भोग-अभोगाः । महा-रोगाः । सम्पदः । परम-आपदः ।

वियोगाय । एव । संयोगाः । आधयः । व्याधयः । धियाम् ।

कालः । च । कलन-उद्युक्तः । सर्व-भावान् । अनारतम् ।

अनास्थया । इति । भावानाम् । यत् । अभावनम् । अन्तरम् ।

वाक्य-अर्थ-लब्ध-मनसः । सामान्यः । असौ । असङ्गमः ।

dviprakārasaṃsargaṃ tasya bhedam imaṃ śṛṇu |

dvividhoyam asaṃsargaḥ sāmānyaḥ śreṣṭha eva ca ||

nāhaṃ kartā na bhoktā ca na bādhyo na ca bādhakaḥ |

ity asaṃjanam artheṣu sāmānyāsaṅganāmakaḥ ||

prākkarmanirmitaṃ sarvam īśvarādhīnam eva vā |

sukhaṃ vā yadi vā duḥkhaṃ kaivātra tava kartṛtā ||

bhogābhogā mahārogāḥ sampadaḥ paramāpadaḥ |

viyogāyaiva saṃyogā ādhayo vyādhayo dhiyām ||

kālaś ca kalanodyuktaḥ sarvabhāvān anāratam |

anāsthayeti bhāvānāṃ yad abhāvanam antaram |

vākyārthalabdhamanasaḥ sāmānyo'sāv asaṅgamaḥ ||20–24||

Выслушай это различение относительно «сообщения» (saṃsarga): «несообщение» (asaṃsarga) бывает двух видов — обычное и высшее. «Я не деятель и не наслаждающийся; не тот, кто подвергается, и не тот, кто причиняет»: такое не-цепляние за объекты называется «обычной непривязанностью». Произведено ли всё прежней кармой или зависит от Господа — будь то счастье или страдание — какая здесь твоя деятельная власть? Наслаждения и ненаслаждения — великие болезни; благополучия — высшие бедствия; соединения — лишь ради разлуки; тревоги и недуги принадлежат уму. Время, занятое измерением, непрестанно гонит все состояния. Внутренний промежуток «неозабоченности», то есть не-концептуализация состояний, — таково обычное несообщение для того, чей ум постиг смысл учительного изречения.

Hear this distinction regarding association (saṃsarga): non-association (asaṃsarga) is of two kinds—ordinary and supreme. ‘I am not the agent, nor the enjoyer; neither the one affected nor the one who affects’: this non-clinging toward objects is called “ordinary non-attachment.” Whether everything is produced by prior karma or is dependent on the Lord—whether happiness or sorrow—what agency is there of yours here? Enjoyments and non-enjoyments are great diseases; prosperities are supreme calamities; unions are only for separation; mental afflictions and illnesses belong to the mind. Time, intent on measuring, ceaselessly (drives) all states. The inner interval that is “non-concern,” i.e., the non-conceptualizing of states—this is the ordinary non-association for one whose mind has grasped the meaning of the sentence (teaching).

Asaṅga (non-attachment) grounded in akartṛtva/abhoktṛtva (non-agency/non-enjoyership)Mahavakya: Supports the purport of ‘ahaṃ brahmāsmi’/‘tat tvam asi’ by negating doership and enjoyership in the Self (ātman)AtharvaChandas: Anuṣṭubh (predominant śloka meter; later Upaniṣadic style)