HomeUpanishadsAkshiVerse 12
Previous Verse
Next Verse

Verse 12

Akshi

पदार्थप्रविभागज्ञः कार्याकार्यविनिर्णयम् । जानात्यधिगतश्चान्यो गृहं गृहपतिर्यथा ॥ मदाभिमानमात्सर्यलोभमोहातिशायिताम् । बहिरप्यास्थितामीषत् त्यजत्यहिरिव त्वचम् ॥ इत्थंभूतमतिः शास्त्रगुरुसज्जनसेवया । सरहस्यमशेषेण यथावदधिगच्छति ॥

पदार्थ-प्रविभाग-ज्ञः । कार्य-अकार्य-विनिर्णयम् । जानाति । अधिगतः । च । अन्यः । गृहम् । गृहपतिः । यथा ॥ मद-अभिमान-मात्सर्य-लोभ-मोह-अतिशायिताम् । बहिः । अपि । आस्थिताम् । ईषत् । त्यजति । अहिः । इव । त्वचम् ॥ इत्थम्-भूत-मतिः । शास्त्र-गुरु-सज्जन-सेवया । स-रहस्यम् । अशेषेण । यथा-वत् । अधिगच्छति ॥

padārthapravibhāgajñaḥ kāryākāryavinirṇayam | jānāty adhigataścānyo gṛhaṃ gṛhapatiḥ yathā || madābhimānamātsaryalobhamohātiśāyitām | bahir apy āsthitām īṣat tyajaty ahir iva tvacam || itthaṃbhūtamatiḥ śāstragurusajjanasevayā | sarahasyam aśeṣeṇa yathāvad adhigacchati ||

Тот, кто знает разделение категорий (padārtha-vibhāga), понимает различение должного и недолжного, подобно домохозяину, овладевшему своим домом. Он постепенно оставляет гордыню, эгоизм, зависть, алчность и чрезмерное заблуждение — даже если они ещё слегка держатся во внешнем — как змея сбрасывает кожу. С таким настроем, служа Писанию, Учителю и добрым людям, он должным образом и полностью постигает учение вместе с его внутренним, сокровенным смыслом.

One who knows the classification of categories (padārtha-vibhāga) understands the discernment of what ought and ought not to be done, like a householder who has mastered his household. He gradually abandons pride, egoism, envy, greed, and excessive delusion—even when they still remain outwardly—like a snake (casting off) its skin. With such a disposition, through service to scripture, the teacher, and the good, he properly comprehends the teaching together with its inner purport, completely.

Viveka (discrimination), vairāgya (dispassion), and purification of antaḥkaraṇa as preparation for brahmajñānaMahavakya: Indirect: purification and discrimination prepare for mahāvākya realization (identity of ātman and brahman).AtharvaChandas: Anuṣṭubh (śloka-style; post-Vedic metrical Sanskrit)