Home›Skanda Purana›Vishnu Khanda›Ayodhya Mahatmya›Adhyaya 5›Shloka 29
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 29

Devanagari script

इति विविधविधानैस्तीर्थयात्रांक्रमेण प्रथितगुणविकासः प्राप्तपुण्योविधाय । हरिमुपहृतभावः पूजयन्सर्वतीर्थं व्रजति परमधाम न्यस्तपापः कथञ्चित्

Transliteration

iti vividhavidhānaistīrthayātrāṃkrameṇa prathitaguṇavikāsaḥ prāptapuṇyovidhāya | harimupahṛtabhāvaḥ pūjayansarvatīrthaṃ vrajati paramadhāma nyastapāpaḥ kathañcit

Translation

Так, совершая паломничество к тиртхам по должному порядку и соблюдая многие предписанные установления, человек явственно умножает добродетели и обретает заслугу. С сердцем, принесённым Хари, поклоняясь у каждой священной переправы, он—отложив грех—каким-то образом достигает высшей обители (парама-дхамы).

Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formसमाप्ति/उद्धरणसूचक अव्यय
विविधविधानैःby various methods
विविधविधानैः:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootविविध + विधान (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय; नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; करणवाचक
तीर्थयात्राक्रमेणin the sequence of pilgrimage
तीर्थयात्राक्रमेण:
Karana (Means/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ + यात्रा + क्रम (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (तीर्थयात्रायाः क्रमः); पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
प्रथितगुणविकासःone whose virtues have become manifest and expanded
प्रथितगुणविकासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रथित + गुण + विकास (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्राप्तपुण्यःhaving obtained merit
प्राप्तपुण्यः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्राप्त (धातु √आप्) + पुण्य (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (प्राप्तं पुण्यं यस्य); कृदन्त (क्त/PPP) 'प्राप्त'; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृ-विशेषण
विधायhaving performed
विधाय:
Purva-kriya (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootवि-धा (धातु √धा)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; पूर्वक्रिया
हरिम्Hari (Vishnu)
हरिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहरि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
उपहृतभावःwith devotion offered (to Him)
उपहृतभावः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउप-हृत (धातु √हृ) + भाव (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (उपहृतो भावो यस्य); कृदन्त (क्त/PPP) 'उपहृत'; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पूजयन्worshipping
पूजयन्:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु √पूज्)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सहक्रिया
सर्वतीर्थम्all sacred places (as one whole)
सर्वतीर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व + तीर्थ (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; पूजयन् इति कर्म
व्रजतिgoes, attains
व्रजति:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु √व्रज्)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
परमधामthe supreme abode
परमधाम:
Gati/Karma (Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootपरम + धाम (प्रातिपदिक)
Formसमास: कर्मधारय; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; गत्यर्थक-क्रियायां लक्ष्य
न्यस्तपापःhaving laid aside sins, sinless
न्यस्तपापः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनि-स्त (धातु √स्था/√स्त?) + पाप (प्रातिपदिक)
Formसमास: तत्पुरुष (न्यस्तं पापं यस्य); कृदन्त (क्त/PPP) 'न्यस्त' (from √न्यस्/नि+अस् 'to place down'); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कथञ्चित्somehow, in some manner
कथञ्चित्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootकथञ्चित् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक अव्यय (somehow/at any rate)
Speaker

Unspecified (concluding statement of the Ayodhyāmāhātmya passage)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā tīrtha-krama (collective)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: a brāhmaṇa interlocutor (vipra)

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim procession moving from one Ayodhyā tīrtha to another in orderly sequence, offering flowers and lamps to Hari at each ford; the final panel shows the pilgrim’s sins falling away as a radiant path opens toward Paramadhāma.

Characters & Entities
H
Hari
T
Tīrtha

FAQs

Pilgrimage is framed as a structured dharmic path: observance + devotion to Hari + worship at tīrthas culminates in liberation-oriented attainment.

The collective tīrthas of Ayodhyā, approached in an ordered pilgrimage circuit (krameṇa).

Perform tīrtha-yātrā in sequence with prescribed observances and worship Hari at each tīrtha.

←Previous Verse
Next Verse→