Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 143

Devanagari script

रुद्र उवाच । यस्ते मित्रं स मे मित्रं यस्ते रिपुः स मे रिपुः । यस्त्वां पूजयते विष्णो स मां पूजयते ध्रुवम्

Transliteration

rudra uvāca | yaste mitraṃ sa me mitraṃ yaste ripuḥ sa me ripuḥ | yastvāṃ pūjayate viṣṇo sa māṃ pūjayate dhruvam

Translation

Рудра сказал: кто тебе друг — тот мне друг; кто тебе враг — тот мне враг. О Вишну, кто поклоняется тебе, тот несомненно поклоняется и мне.

Word by Word

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Speech act/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्ष/परिपूर्ण भूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद — Perfect, 3rd person, Singular

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Relative pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular

• मित्रम्: friend
• मित्रम्: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular

• मित्रम्: friend
• मित्रम्: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Neuter, Nom./Acc., Singular

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Relative pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular

• रिपुः: enemy
• रिपुः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• मे: my
• मे: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन — Pronoun, Genitive, Singular

• रिपुः: enemy
• रिपुः: Karta-samānādhikaraṇa (Predicate nominative/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Masculine, Nominative, Singular

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Relative pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (कर्म), एकवचन — Pronoun, Accusative, Singular

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद — Present indicative, 3rd person, Singular (Ātmanepada)

• विष्णो: O Viṣṇu
• विष्णो: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन — Masculine, Vocative, Singular

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन — Pronoun, Masculine, Nominative, Singular

• माम्: me
• माम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (कर्म), एकवचन — Pronoun, Accusative, Singular

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद — Present indicative, 3rd person, Singular (Ātmanepada)

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: —
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुवम् (अव्यय)
• Form: निश्चयार्थक-अव्यय (adverb ‘certainly’)

Speaker

Rudra (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa / Vastrāpatha (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Viṣṇu

Visual Art Cues

Scene: Rudra addresses Viṣṇu face-to-face in a sacred grove near the tīrtha; both stand in equal stature, calm and radiant; attendants (gaṇas and vānaras/garuḍa motifs) remain subdued, emphasizing concord.

Characters & Entities

• Rudra
• Viṣṇu
• Pūjā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The Purāṇic ideal of Hari-Hara unity: devotion offered to one supreme form reaches the other.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within Vastrāpatha-kṣetra Māhātmya (Prabhāsa), the teaching sanctifies the tīrtha as a place of reconciled devotion.

What ritualistic prescription is mentioned?

Viṣṇu-pūjā is affirmed as simultaneously Śiva-pūjā, encouraging non-sectarian worship.