Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 22

Devanagari script

गोमती गोमयस्नानं गोदानं गोपिचन्दनम् । दर्शनं गोपिनाथस्य गकाराः पंच दुर्लभाः

Transliteration

gomatī gomayasnānaṃ godānaṃ gopicandanam | darśanaṃ gopināthasya gakārāḥ paṃca durlabhāḥ

Translation

Гомати, омовение коровьим навозом для очищения, дар коровы, гопи-чандана (священная глина) и даршан Гопинатхи — эти пять, начинающиеся на «га», редки и труднодостижимы.

Word by Word

• गोमती: (the river) Gomati
• गोमती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोमती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; नदीविशेषनाम

• गोमय-स्नानम्: bath with cow-dung (ritual bath)
• गोमय-स्नानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोमय (प्रातिपदिक) + स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोमयस्य स्नानम्)

• गो-दानम्: gift of a cow; cow-donation
• गो-दानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक) + दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गवां दानम्)

• गोपी-चन्दनम्: gopī-sandal paste (sacred sandal)
• गोपी-चन्दनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गोपी (प्रातिपदिक) + चन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपीनां चन्दनम्)

• दर्शनम्: seeing; दर्शन
• दर्शनम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दर्शन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• गोपी-नाथस्य: of Gopīnātha (Lord of the gopīs)
• गोपी-नाथस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: गोपी (प्रातिपदिक) + नाथ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपीनां नाथः)

• ग-काराः: the ‘ga’ letters/syllables (things beginning with ga)
• ग-काराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ग (प्रातिपदिक) + कार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; तत्पुरुषः (ग इति अक्षरस्य काराः/वर्णाः)

• पञ्च: five
• पञ्च: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (प्रातिपदिक/संख्याशब्द)
• Form: संख्याविशेषणम्; प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचनार्थे (गकाराः इति पदस्य विशेषणम्)

• दुर्लभाः: rare; hard to obtain
• दुर्लभाः: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दुर्लभ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; गकाराः इति पदस्य विशेषणम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gomatī; Gopīnātha (Dvārakā)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A montage-like sacred itinerary: the Gomatī waters, a pilgrim performing purification with gomaya, a cow being gifted to a brāhmaṇa, a devotee applying gopī-candana tilaka, and the final darśana of Gopīnātha in a temple sanctum.

Characters & Entities

• Gomatī (river)
• Gopīnātha (Viṣṇu/Kṛṣṇa)
• Gopī-candana

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Rare spiritual opportunities combine place (Gomatī), purity, generosity (godāna), sacred substances, and divine darśana centered on Gopīnātha.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā’s Gomatī tīrtha and the darśana of Gopīnātha (Dvārakā’s Vaiṣṇava focus).

What ritualistic prescription is mentioned?

Purificatory bathing, godāna (cow-gift), use/receiving of gopī-candana, and seeking Gopīnātha’s darśana.