Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

Devanagari script

ऋषयो मुनयः सिद्धाः सनकाद्याश्च योगिनः । ग्रहा ऋक्षाणि योगाश्च ध्रुवः परमवैष्णवः

Transliteration

ṛṣayo munayaḥ siddhāḥ sanakādyāśca yoginaḥ | grahā ṛkṣāṇi yogāśca dhruvaḥ paramavaiṣṇavaḥ

Translation

Риши и муни, сиддхи и йогины, такие как Санака и другие; планеты, созвездия и космические йоги; и Дхрува, высочайший вайшнава — все присутствуют там.

Word by Word

• ऋषयः: sages
• ऋषयः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• मुनयः: munis
• मुनयः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सिद्धाः: Siddhas
• सिद्धाः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• सनक-आद्याः: those beginning with Sanaka
• सनक-आद्याः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: सनक (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सनकः आदिः येषाम्); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध) — समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• योगिनः: yogins
• योगिनः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: योगिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• ग्रहाः: planets
• ग्रहाः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: ग्रह (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• ऋक्षाणि: constellations
• ऋक्षाणि: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: ऋक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• योगाः: yogas (astral combinations)
• योगाः: Karta (कर्ता) — समुच्चित-कर्तृसमूहः
• Type: Noun
• Root: योग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध) — समुच्चय
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)

• ध्रुवः: Dhruva
• ध्रुवः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• परम-वैष्णवः: supreme devotee of Viṣṇu
• परम-वैष्णवः: Karta (कर्ता) — ध्रुवस्य विशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (परमः वैष्णवः); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

Speaker

A narrator within Dvārakā Māhātmya (speaker not explicit in the excerpt)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A serene tableau: Sanaka and the Kumāras seated in meditation near Dvārakā’s sacred precinct; above them, stylized grahas and nakṣatras arranged like a mandala; Dhruva depicted as a radiant fixed star/child-devotee aligned with Viṣṇu/Kṛṣṇa symbolism.

Characters & Entities

• Ṛṣis
• Munis
• Siddhas
• Sanaka
• Grahās (planets)
• Ṛkṣas/Nakṣatras
• Yogas
• Dhruva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Where Kṛṣṇa is honored, spiritual attainment and cosmic order converge—sages, yogins, and even celestial principles are said to be near.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā, by the running context of Dvārakā Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse elevates the site by associating it with sages, yogic lineages, and cosmic powers.