Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 62

Devanagari script

तिष्ठतिष्ठ हरे स्थाने शरणं मे सदाशिवः । धावंतमतिसंक्रुद्धं खङ्गहस्तं निरीक्ष्य तम् । चक्रेण शितधारेण शिरश्चिच्छेद लीलया

Transliteration

tiṣṭhatiṣṭha hare sthāne śaraṇaṃ me sadāśivaḥ | dhāvaṃtamatisaṃkruddhaṃ khaṅgahastaṃ nirīkṣya tam | cakreṇa śitadhāreṇa śiraściccheda līlayā

Translation

Стой, стой, о Хари, на своем месте! Садашива — мое прибежище. Видя, как он в ярости мчится с мечом в руке, Хари играючи отсек ему голову своим остро отточенным диском.

Word by Word

• तिष्ठ: stand (still)
• तिष्ठ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन

• तिष्ठ: stand!
• तिष्ठ: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)

• हरे: O Hari
• हरे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• स्थाने: in (your) place/position
• स्थाने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• शरणम्: refuge
• शरणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शरण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र कर्मरूपेण (as predicate/object)

• मे: my
• मे: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन (enclitic)

• सदाशिवः: Sadāśiva
• सदाशिवः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सदा (अव्यय) + शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः ‘सदा शिवः’ (proper name)

• धावन्तम्: running
• धावन्तम्: Karma (Object attribute/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धाव् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (तम्)

• अतिसंक्रुद्धम्: exceedingly enraged
• अतिसंक्रुद्धम्: Karma (Object attribute/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (उपसर्ग/अव्यय) + संक्रुद्ध (कृदन्त, √क्रुध्)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) ‘very enraged’

• खङ्गहस्तम्: with sword in hand
• खङ्गहस्तम्: Karma (Object attribute/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: खङ्ग (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘खङ्गः हस्ते यस्य/खङ्ग-हस्तः’ (sword-in-hand)

• निरीक्ष्य: having seen
• निरीक्ष्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: नि + ईक्ष् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having observed’

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• शितधारेण: sharp-edged
• शितधारेण: Karana (Instrument attribute/करण-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शित (प्रातिपदिक) + धारा (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः ‘शिता धारा यस्य’ (sharp-edged) विशेषण (चक्रेण)

• शिरः: head
• शिरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• चिच्छेद: he cut off
• चिच्छेद: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: छिद् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• लीलया: playfully/with ease
• लीलया: Karana (Manner/करण)
• Type: Noun
• Root: लीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Dvārakā Māhātmya; specific speaker not explicit in this snippet)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A furious sword-wielding attacker charges; he shouts for Hari to stop and declares Sadāśiva as refuge. Hari, serene, releases the razor-edged Sudarśana and playfully severs the attacker’s head—violence rendered as effortless divine līlā.

Characters & Entities

• Hari (Viṣṇu)
• Sadāśiva (Śiva)
• Sudarśana Cakra
• Daitya (demon)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Dharma is protected effortlessly by the Divine; even fierce aggression is subdued when one takes refuge in the Highest.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the setting of this Māhātmya section, presented as a sacred landscape where divine intervention safeguards order.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit ritual is prescribed in this verse; it emphasizes refuge (śaraṇa) and divine protection.