Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

स्नानं प्रशस्तं विषुवे मन्वादिषु तथैव च । तथा कृतयुगाद्यायां माघस्य द्विजसत्तमाः

snānaṃ praśastaṃ viṣuve manvādiṣu tathaiva ca | tathā kṛtayugādyāyāṃ māghasya dvijasattamāḥ

О лучшие из дважды-рождённых! Омовение особенно восхваляется в дни равноденствий, в священные дни Манв-ади, а также в начале Крита-юги; равно и в месяце Магха.

स्नानम्bath, ritual bathing
स्नानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रशस्तम्commended, auspicious
प्रशस्तम्:
Visheshana (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषण (qualifying स्नानम्)
विषुवेat the equinox
विषुवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविषुव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
मन्वादिषुin the Manvantara etc. (periods)
मन्वादिषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमनु + आदि (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन; समासः—मन्वादि (मन्वन्तर-आदि)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha/Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed, just
एव:
Avyaya (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक-निपात (emphatic particle)
and
:
Avyaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
तथाalso, similarly
तथा:
Sambandha/Avyaya (Adverbial/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
कृतयुगाद्यायाम्in the (time) beginning with Kṛtayuga
कृतयुगाद्यायाम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकृतयुग + आदि (प्रातिपदिकौ)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—कृतयुगाद्या (कृतयुग-आदि-कालः)
माघस्यof (the month) Māgha
माघस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
द्विजसत्तमाःO best of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; संबोधनार्थे अपि प्रयुज्यते (used as address)

Brahmā (continuation of instruction on tīrtha-snana timing)

Tirtha: Ṛṣitīrtha

Type: kund

Listener: Dvija-sattamāḥ (addressed)

Scene: Pilgrims bathing at dawn under a sky marked by equinox symbolism—balanced sun path, equal day-night; priests noting auspicious day on palm-leaf almanac; Māgha chill suggested by shawls and mist.

Ṛṣitīrtha (implied)
M
Māgha (month)
V
Viṣuva (equinox)
M
Manv-ādi

FAQs

Merit increases when sacred actions align with sacred time; tīrtha practice is strengthened by calendrical auspiciousness.

The teaching applies to bathing at Ṛṣitīrtha in the Dvārakā context, emphasizing the best times for snāna.

Snāna is recommended particularly on viṣuva (equinox), manvādi days, and during Māgha.