Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 99

Devanagari script

राजतं ताम्रमारं च तथा नागमयं परम् । रत्नधातुमयान्येव लिंगानि कथितानि ते

Transliteration

rājataṃ tāmramāraṃ ca tathā nāgamayaṃ param | ratnadhātumayānyeva liṃgāni kathitāni te

Translation

—серебро, медь, железо и также превосходный свинец. Так тебе описаны лингамы, сделанные из драгоценных камней и металлов.»

Word by Word

• राजतम्: silver
• राजतम्: Karma/List item
• Type: Noun
• Root: राजत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• ताम्रम्: copper
• ताम्रम्: Karma/List item
• Type: Noun
• Root: ताम्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• आरम्: brass/metal alloy (āra)
• आरम्: Karma/List item
• Type: Noun
• Root: आर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तथा: also; likewise
• तथा: Samuccaya/Prakāra
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: समुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb)

• नागमयम्: made of lead
• नागमयम्: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नाग + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (नागस्य मयम् = made of lead)

• परम्: excellent; superior
• परम्: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• रत्नधातुमयानि: made of gems and ores/metals
• रत्नधातुमयानि: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: रत्न + धातु + मय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (रत्नधातुभिः मयानि = made of gems and minerals/metals)

• एव: indeed; just
• एव: Avadhāraṇa
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्यय (emphasis)

• लिङ्गानि: liṅgas
• लिङ्गानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन

• कथितानि: have been described
• कथितानि: Predicate (विधेय)
• Type: Verb
• Root: कथ् (धातु) + क्त (कृत् प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे विधेय

• ते: to you
• ते: Sampradāna (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया/चतुर्थी (2nd/4th Acc/Dat), एकवचन; सर्वनाम

Speaker

Kumāra (Skanda)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra/Kedāranātha (context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Artisans present ingots of silver, copper, iron, and lead; a consecration scene where a newly made metal liṅga is bathed and adorned before installation.

Characters & Entities

• Liṅga materials (silver, copper, iron, lead)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Many material forms are acceptable for liṅga worship when aligned with dharma and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedārakhaṇḍa’s Śaiva sacred landscape and its worship traditions.

What ritualistic prescription is mentioned?

Liṅgas may be fashioned from metals and gems as valid objects of Śiva worship.