Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

तदा देवगणाः सर्व इन्द्राद्य ऋषिभिः सह । पुष्पवर्षेण महात ववर्षुरमितद्युतिम् । कुमारमग्रतः कृत्वा नीराजनपरा बभुः

Transliteration

tadā devagaṇāḥ sarva indrādya ṛṣibhiḥ saha | puṣpavarṣeṇa mahāta vavarṣuramitadyutim | kumāramagrataḥ kṛtvā nīrājanaparā babhuḥ

Translation

Тогда все сонмы богов — во главе с Индрой — вместе с риши пролили великий дождь цветов на Того, чьё сияние неизмеримо. Поставив Кумару впереди, они с благоговением приступили к поднесению арати (ритуального почитания).

Word by Word

• तदा: then
• तदा: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय

• देवगणाः: hosts of gods
• देवगणाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव + गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—देवानां गणाः (groups of gods)

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• इन्द्राद्याः: beginning with Indra
• इन्द्राद्याः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: इन्द्र + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः—इन्द्रः आदिः येषाम् (beginning with Indra)

• ऋषिभिः: with sages
• ऋषिभिः: Sahakari (सहकारी/सह)
• Type: Noun
• Root: ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• सह: with
• सह: Sambandha (सम्बन्ध/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सह (अव्यय)
• Form: सह-अव्यय (with)

• पुष्पवर्षेण: with a shower of flowers
• पुष्पवर्षेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: पुष्प + वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः—पुष्पाणां वर्षः (shower of flowers)

• महात: O great one
• महात: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: महात् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा एकवचन; पाठे ‘महात’ सम्भवतः ‘महात्मन्’ (vocative ‘O great one’) इति पाठभेदः

• ववर्षुः: showered
• ववर्षुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृष् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्; धातु: वृष् (to rain, to shower)

• अमितद्युतिम्: him of immeasurable radiance
• अमितद्युतिम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अमित + द्युति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (accusative), एकवचन; कर्मधारयः—अमिता द्युतिः यस्य (of immeasurable splendour)

• कुमारम्: Kumāra (Skanda)
• कुमारम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कुमार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अग्रतः: in front
• अग्रतः: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: अग्रतः (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्यय (adverb: in front)

• कृत्वा: having placed/made
• कृत्वा: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु)
• Form: कृदन्तः—क्त्वा (absolutive/gerund) ‘कृत्वा’ (having made/placed)

• नीराजनपरा: intent on performing ārati
• नीराजनपरा: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नीराजन + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (देवगणाः इत्यस्य विशेषणम्); तत्पुरुषः—नीराजने पराः (intent on ārati)

• बभुः: became/were
• बभुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Indra and hosts of devas with sages shower flowers from above; in the foreground stands/appears Kumāra, while lamps are waved in synchronized arcs; the central ‘immeasurable splendour’ radiates, filling the scene with petals and light.

Characters & Entities

• Indra
• Kumāra (Skanda/Kārttikeya)
• Ṛṣis
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine victory is celebrated through worship—flower offerings and ārati—showing bhakti as the proper response to dharmic triumph.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra-Himalayan sacred landscape, where celestial beings participate in the glorification of Kumāra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Puṣpavarṣa (offering flowers) and nīrājana/ārati (ceremonial waving of lights) as acts of honour.