Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67

Devanagari script

अनंता ह्यक्षयाः सर्वे शूरा रुद्रसमा युधि । एवंभूतं च तत्सैन्यं रुद्रैश्च परिवारितम् । दृष्ट्वो चुर्विस्मिताः सर्वे यामोऽद्य शस्त्रपाणयः

Transliteration

anaṃtā hyakṣayāḥ sarve śūrā rudrasamā yudhi | evaṃbhūtaṃ ca tatsainyaṃ rudraiśca parivāritam | dṛṣṭvo curvismitāḥ sarve yāmo'dya śastrapāṇayaḥ

Translation

Бесконечны и неиссякаемы были все те герои, равные Рудре в битве. Таково было то войско, окружённое множеством Рудр. Увидев его, все были поражены изумлением, думая: «Сегодня нам надлежит выступить с оружием в руках».

Word by Word

• अनन्ताः: endless/innumerable
• अनन्ताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अनन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• हि: indeed
• हि: Emphasis (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle: emphasis/causal)

• अक्षयाः: imperishable
• अक्षयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: अक्षय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• शूराः: heroes/warriors
• शूराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• रुद्रसमाः: equal to Rudra
• रुद्रसमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: रुद्र-सम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• युधि: in battle
• युधि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युध् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन

• एवंभूतम्: such/so constituted
• एवंभूतम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एवं-भूत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम; विशेषणम्

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• रुद्रैः: by the Rudras
• रुद्रैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• परिवारितम्: surrounded
• परिवारितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु)
• Form: क्त-प्रत्यय (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; उपसर्ग: परि

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययवत्

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• उर्विस्मिताः: greatly astonished
• उर्विस्मिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उरु-विस्मित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्

• सर्वे: all (of them)
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन

• यामः: we go/let us go
• यामः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), बहुवचन; परस्मैपदम्

• अद्य: today/now
• अद्य: Kala-adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्य (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• शस्त्रपाणयः: weapon-in-hand (armed ones)
• शस्त्रपाणयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शस्त्र-पाणि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; बहुव्रीहिः (whose hands have weapons)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A limitless army of heroes, each Rudra-like in battle, encircled by Rudras; onlookers stand stunned, gripping weapons, resolved to advance.

Characters & Entities

• Rudra
• Rudras (plural)
• army (sainya)
• heroes (śūrāḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True power is aligned with Śiva’s cosmic order; when dharma is threatened, even the mightiest must respond with disciplined resolve.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedāra frame remains in the background; this verse highlights Shaiva supremacy in the Dakṣa-yajña episode rather than a local pilgrimage act.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is martial narration (śastra-pāṇayaḥ) rather than a vrata or dāna instruction.