Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 45

Devanagari script

वीरभद्रं पुरस्कृत्य सर्वे हरपराक्रमाः । युयुधुस्ते तदा दैत्यास्ताकासुरजीविनः

Transliteration

vīrabhadraṃ puraskṛtya sarve haraparākramāḥ | yuyudhuste tadā daityāstākāsurajīvinaḥ

Translation

Поставив во главе Вирабхадру, все, чья доблесть была подобна мощи Хары, тогда сразились с дайтьями, жившими под властью Таракасуры.

Word by Word

• वीरभद्रम्: Vīrabhadra
• वीरभद्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वीरभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• पुरस्कृत्य: having made (him) the leader
• पुरस्कृत्य: Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरस्-कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय; अग्रे कृत्वा (having placed in front)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• हरपराक्रमाः: having Hari’s valor
• हरपराक्रमाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: हर-पराक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: हरेः पराक्रमः (षष्ठी-तत्पुरुष)

• युयुधुः: fought
• युयुधुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: युध् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect); प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• तदा: then
• तदा: Desha-Kala (Time adjunct/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)

• दैत्याः: demons (Daityas)
• दैत्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• ताकासुरजीविनः: living for/depending on Tākāsura
• ताकासुरजीविनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: ताकासुर-जीविन् (प्रातिपदिक; जीव् (धातु) से)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; समास: ताकासुरस्य जीविनः (षष्ठी-तत्पुरुष)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Vīrabhadra leads a storming front; gaṇas with Hara-like might collide with Tāraka’s daityas—dense melee, tridents thrusting, bulls rearing, asuras falling back.

Characters & Entities

• Vīrabhadra
• Hara (Śiva)
• Daityas
• Tārakāsura

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Alignment with Hara (Śiva) grants steadfast courage to confront adharma and those sustained by tyrannical power.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Kedārakhaṇḍa setting relates to Kedāra pilgrimage tradition; the verse itself is battle narration.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.