Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 78

Devanagari script

विष्णोरमितभावज्ञा मुकुंदाच्च मनोरमाः । सर्वे पयोदसंकाशाः स्रग्विणो वनमालिनः । श्रीवत्सांकधराः सर्वे पीतवासोन्विताश्च ते

Transliteration

viṣṇoramitabhāvajñā mukuṃdācca manoramāḥ | sarve payodasaṃkāśāḥ sragviṇo vanamālinaḥ | śrīvatsāṃkadharāḥ sarve pītavāsonvitāśca te

Translation

Они ведали безмерную природу Вишну и были прекрасны, как сам Мукунда: цвета грозовых облаков, увенчанные гирляндами и лесной гирляндой (ванамалой). Все носили знак Шриватсы и были облачены в жёлтые одежды.

Word by Word

• विष्णोः: of Viṣṇu
• विष्णोः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: विष्णु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; Genitive singular (of Viṣṇu)

• अमितभावज्ञाः: knowers of his immeasurable nature
• अमितभावज्ञाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अमित + भाव + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी/कर्मधारय-तत्पुरुषार्थ (अमितः भावः यस्य/येषां तं जानन्ति); Nominative plural

• मुकुन्दात्: from Mukunda (Viṣṇu)
• मुकुन्दात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: मुकुन्द (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; Ablative singular (from Mukunda)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात

• मनोरमाः: charming
• मनोरमाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मनोरम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (all)

• पयोदसंकाशाः: cloud-like
• पयोदसंकाशाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पयोद + संकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; उपमान-तत्पुरुष (पयोद इव संकाशाः); Nominative plural

• स्रग्विणः: wearing garlands
• स्रग्विणः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्रज्/स्रग् + विन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; मतुप्/विन्-अर्थक (garlanded); Nominative plural

• वनमालिनः: wearing forest-garlands
• वनमालिनः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वन + मालिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (वनस्य माला यस्य); Nominative plural

• श्रीवत्सांकधराः: bearing the Śrīvatsa mark on the chest
• श्रीवत्सांकधराः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रीवत्स + अङ्क + धर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (श्रीवत्सस्य अङ्कं धारयन्ति); Nominative plural

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (all)

• पीतवासोन्विताः: clad in yellow garments
• पीतवासोन्विताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पीत + वासस् + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (पीतं वासः येषां तेन अन्विताः); क्त-प्रत्ययान्त (अन्वित); Nominative plural

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक निपात

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (they)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra / Kedāranātha

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A group of Viṣṇu-like beings: cloud-dark complexion, garlands and forest-garland, Śrīvatsa marks on the chest, yellow garments; serene, radiant, moving as a cohesive retinue.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Mukunda
• Śrīvatsa
• Vanamālā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic dharma honors the unity of the divine—Viṣṇu’s splendor is revered even within a Śaiva sacred narrative.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra/Kedāranātha (Kedārakhaṇḍa), where the divine assembly is depicted in celebratory detail.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is a theophanic description (lakṣaṇa) of Viṣṇu-like, auspiciously adorned beings.