Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 151

गगनस्थो यथा चंद्रो ग्रहीतुं न हि शक्यते । तथैव दुर्गमः शर्भुर्जानीहि त्वं शुचिस्मिते

gaganastho yathā caṃdro grahītuṃ na hi śakyate | tathaiva durgamaḥ śarbhurjānīhi tvaṃ śucismite

Как луну, пребывающую в небе, невозможно схватить, так и Шарбху трудно достичь. Знай это, о чистоулыбчивая.

गगनस्थःsituated in the sky
गगनस्थः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगगन (प्रातिपदिक) + स्थ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (गगने स्थितः), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; adjective qualifying 'चन्द्रः'
यथाjust as
यथा:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमानवाचक अव्यय (comparative particle)
चन्द्रःthe moon
चन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootचन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
ग्रहीतुम्to grasp
ग्रहीतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (infinitive), क्रियार्थक; ‘to seize/take’
not
:
Nishedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation particle)
हिindeed
हि:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic/indeed)
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3), एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
तथाso; likewise
तथा:
Upamana (Correlative/तथैव)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formतद्वत्/एवम् अर्थे अव्यय (correlative adverb)
एवindeed; just
एव:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphasis)
दुर्गमःhard to reach
दुर्गमः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुर्गम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; predicate adjective
शर्भुःŚarbhū (Śiva)
शर्भुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशर्भु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; name/epithet of Śiva
जानीहिknow (you)
जानीहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2), एकवचन
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formप्रथमा (1), एकवचन; 2nd person pronoun
शुचिस्मितेO one with a pure smile
शुचिस्मिते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय समास (शुचि स्मितं यस्याः/या), स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन

Himālaya (to Pārvatī)

Tirtha: Kedāra/Kedārakṣetra (contextual)

Type: kshetra

Scene: A poetic comparison: the moon high in the sky cannot be seized; likewise Śarbhu (Śiva) is hard to reach; addressed to a smiling, pure one.

Ś
Śarbhu (Śiva)
P
Pārvatī
M
Moon (Candra)

FAQs

The Divine is not an object to be ‘possessed’; realization comes through worthiness, grace, and sustained sādhanā.

The verse sits within Kedāra-khaṇḍa, aligning the teaching with the Kedāra region’s Shaiva sacredness.

None; it offers a metaphor underscoring Śiva’s transcendence and difficulty of attainment.