Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 27

Devanagari script

इत्युक्ता पृथिवी तेषां निष्पापा साकरोद्वचः । ततो वृक्षान्समाहूय सर्वे देवाऽब्रुवन्वचः

Transliteration

ityuktā pṛthivī teṣāṃ niṣpāpā sākarodvacaḥ | tato vṛkṣānsamāhūya sarve devā'bruvanvacaḥ

Translation

Так обращённая ими, Земля — очистившись от греха — согласилась с их словами. Затем все дэвы созвали деревья и обратились к ним с речью.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण-समाप्तिसूचक (quotative particle)

• उक्ता: having been addressed / told
• उक्ता: Karta-samānādhikaraṇa (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वच् (धातु) → उक्त (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• पृथिवी: the Earth
• पृथिवी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पृथ्वी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग (सामान्य); षष्ठी, बहुवचनम्

• निष्पापा: sinless
• निष्पापा: Karta-samānādhikaraṇa (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: निः + पाप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्; विशेषणम्

• सा: she
• सा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा, एकवचनम्

• अकरोत्: did, carried out
• अकरोत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वचः: the word/instruction
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (accusative), एकवचनम्

• ततः: then
• ततः: Sambandha (Sequencing)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: क्रम/हेतु-वाचक अव्यय (then/thereupon)

• वृक्षान्: trees
• वृक्षान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वृक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया, बहुवचनम्

• समाहूय: having summoned
• समाहूय: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम् + आ + हु (धातु) → समाहूय (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (Subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचनम्; विशेषणम्

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचनम्

• अब्रुवन्: said
• अब्रुवन्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचनम्; परस्मैपदम्

• वचः: words, speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचनम्

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced from Māheśvara-khaṇḍa style)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kedāra-kṣetra (contextual)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Bhū-devī, now relieved, nods assent; devas turn outward and call the trees—forest spirits and great trunks appear as if responding to a divine summons.

Characters & Entities

• Pṛthivī (Earth)
• Devas
• Vṛkṣāḥ (Trees)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic narratives depict how cosmic burdens (sin/impurity) are redistributed so that the world-order can continue and beings can still support dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra region (Kedārnāth area) as part of Kedāra-khaṇḍa’s sacred-geography frame.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it transitions the narrative from Earth to the trees.