Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

अग्निवेश्योऽभ्यगात्तस्या व्योमन्युपपदं त्वरन् । तिष्ठतिष्ठेति मामुक्त्वा संस्तभ्य तपसा गतिम्

agniveśyo'bhyagāttasyā vyomanyupapadaṃ tvaran | tiṣṭhatiṣṭheti māmuktvā saṃstabhya tapasā gatim

Тогда Агнивешья поспешил по небу и настиг её. Сказав мне: «Стой, стой!», он силой своей аскезы пресёк моё движение.

अग्निवेश्यःAgniveśya (name)
अग्निवेश्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअग्निवेश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभ्यगात्went/approached
अभ्यगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि + गम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तस्याःof her
तस्याः:
Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
व्योमनिin the sky
व्योमनि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
उपपदम्near/close by
उपपदम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootउपपद (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (क्रियाविशेषण; ‘समीपे/निकटे’ अर्थे)
त्वरन्hurrying
त्वरन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootत्वर् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘अग्निवेश्यः’ इत्यस्य विशेषणम्
तिष्ठstop/stand!
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; पुनरुक्ति (तिष्ठ तिष्ठ)
तिष्ठstop!
तिष्ठ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; पुनरुक्ति
इतिthus
इति:
Discourse marker (इति-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय (उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक)
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया, एकवचन
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु) + क्त्वा (अव्यय-कृदन्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
संस्तभ्यhaving checked/held back
संस्तभ्य:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + स्तम्भ् (धातु) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
Formल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)
तपसाby austerity
तपसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
गतिम्movement/speed
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

Narrator (within Māheśvarakhaṇḍa frame, typically Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Scene: Agniveśya, radiant with ascetic power, rushes through the sky, catches up to the vimāna, and commands ‘Stop!’; the captor’s motion freezes as if bound by invisible force.

A
Agniveśya

FAQs

Tapas (austerity) is portrayed as a real spiritual force that can restrain and redirect unrighteous action.

No tīrtha is explicitly named in this verse; it advances a Kaumārikā Khaṇḍa narrative about dharma and consequence.

None; the verse emphasizes tapas as spiritual power rather than a specific rite.