Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 124

Devanagari script

कुलदेवी त्वमस्माकं प्रसादं कुरु नः शुभे । अष्टौ खण्डानि चास्माकं विभज्य स्वयमेव च । देही द्वासप्ततीनां नो विभेदः स्याद्यथा न नः

Transliteration

kuladevī tvamasmākaṃ prasādaṃ kuru naḥ śubhe | aṣṭau khaṇḍāni cāsmākaṃ vibhajya svayameva ca | dehī dvāsaptatīnāṃ no vibhedaḥ syādyathā na naḥ

Translation

Ты — наша родовая богиня; о Благоприятная, яви нам Свою милость. Раздели сама наше царство на восемь частей и даруй так, чтобы среди наших семидесяти двух не возникло раздора и не было раскола на враждующие стороны.

Word by Word

• कुलदेवी: O clan-goddess
• कुलदेवी: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: कुल + देवी (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुलस्य देवी)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग/पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; सर्वनाम

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; सर्वनाम

• प्रसादम्: grace, favor
• प्रसादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• कुरु: grant/do
• कुरु: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

• नः: to us/for us
• नः: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी विभक्ति; बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप (genitive/dative 'of/to us')

• शुभे: O auspicious one
• शुभे: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: शुभ (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; सम्बोधन विभक्ति; एकवचन; विशेषणम् (addressing देवी)

• अष्टौ: eight
• अष्टौ: Visheshana (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अष्टन् (संख्याप्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; बहुवचन; संख्यावाचक-विशेषण (agreeing with खण्डानि)

• खण्डानि: parts, portions
• खण्डानि: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: खण्ड (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया विभक्ति; बहुवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• अस्माकम्: of us, our
• अस्माकम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; सर्वनाम

• विभज्य: having divided, dividing
• विभज्य: Kriya-viseshana (Converb/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि + भज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund); वि-उपसर्गपूर्वक भज्-धातोः

• स्वयम्: yourself
• स्वयम्: Kriya-viseshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: स्वयम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; आत्मार्थक (reflexive adverb)

• एव: indeed, alone
• एव: Nipata (Emphasis/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक-निपात

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक-निपात

• देहि: give
• देहि: Kriya (Command/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लोट्-लकार (imperative); मध्यमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

• द्वासप्ततीनाम्: of the seventy-two
• द्वासप्ततीनाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: द्वा + सप्तति (प्रातिपदिके)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; बहुवचन; द्विगुसमासः (द्वे सप्तती = 72)

• नः: of us/for us
• नः: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी विभक्ति; बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप

• विभेदः: division, dissension
• विभेदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विभेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• स्यात्: may be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ्-लकार (optative); प्रथमपुरुष; एकवचन; परस्मैपदम्

• यथा: so that
• यथा: Kriya-viseshana (Purpose/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकार/उद्देश्यवाचक (so that/as)

• न: not
• न: Nishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेधार्थक-निपात (negation)

• नः: of us/for us
• नः: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी विभक्ति; बहुवचन; एन्क्लिटिक रूप

Speaker

The assembled offspring/people addressing Kumārī (within Sūta’s narration, deduced)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Kumārī (addressed by the assembled clan)

Visual Art Cues

Scene: Eight leaders/princes kneel before Kumārī, requesting her grace; a symbolic map or eightfold division is suggested—perhaps eight lotuses or eight boundary markers—while a larger group (seventy-two) stands behind, unified.

Characters & Entities

• Kumārī
• Kuladevī (as title of the Goddess)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine grace is sought not only for prosperity but for unity and the prevention of social fracture (vibheda).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kumārī’s sacred sphere is implied; the verse itself focuses on her role as Kuladevī rather than naming a tīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

A devotional supplication (prārthanā) requesting the Goddess to arrange territorial divisions and preserve concord.