Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 48

Devanagari script

य एष सिंहः प्रोद्भूतो देव्याः क्रोधाद्वरानने । स तेस्तु वाहनो देवी केतौ चास्तु महाबलः

Transliteration

ya eṣa siṃhaḥ prodbhūto devyāḥ krodhādvarānane | sa testu vāhano devī ketau cāstu mahābalaḥ

Translation

О прекрасноликая, этот лев, возникший из гнева Богини, да будет твоим ваханой — священным ездоком, о Деви, и да станет он также твоим могучим кету, знаменем-символом.

Word by Word

• यः: which/that (who)
• यः: Karta (Subject of relative clause)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)

• एषः: this
• एषः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम (demonstrative)

• सिंहः: lion
• सिंहः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: सिंह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• प्रोद्भूतः: has arisen
• प्रोद्भूतः: Kriya (Predicative action)
• Type: Verb
• Root: प्र + उद् + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि/कर्तरि कृदन्तः, पुंलिङ्गे प्रथमा, एकवचनम्; ‘arisen, sprung forth’

• देव्याः: of the goddess
• देव्याः: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• क्रोधात्: from anger
• क्रोधात्: Hetu/Apadana (Cause/source)
• Type: Noun
• Root: क्रोध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• वरानने: O fair-faced one
• वरानने: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: वर + आनन (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः (Vocative), एकवचनम्; बहुव्रीहिः—‘वरम् आननं यस्याः सा’

• सः: he/that (lion)
• सः: Karta (Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• ते: your
• ते: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी/चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम्; अत्र षष्ठी (Genitive) अधिकम्—‘thy/your’

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (emphasis/contrast)

• वाहनः: vehicle, mount
• वाहनः: Karta (Predicate nominative)
• Type: Noun
• Root: वाहन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate noun)

• देवि: O goddess
• देवि: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• केतौ: (your) banner/emblem (Ketu)
• केतौ: Karta (Subject of second clause)
• Type: Noun
• Root: केतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (केतुः इति); अत्र ‘केतौ’ पाठः सम्भवतः ‘केतुः’/‘केतुश्’ इत्यर्थे (पाठभेद/सन्धि-प्रभाव)

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थक-समुच्चयबोधकः (conjunction)

• अस्तु: let there be
• अस्तु: Kriya (Main action)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• महाबलः: very strong
• महाबलः: Karta (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: महा + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मधारयः—‘महान् बलः यस्य’ (very strong)

Speaker

Brahmā

Visual Art Cues

Scene: Brahmā designates the lion born from Devī’s wrath as her mount and as her mighty emblem (ketu), establishing her royal-protective iconography.

Characters & Entities

• Brahmā
• Devī
• Siṃha (lion)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine wrath, when aligned with dharma, becomes protective power—symbolized by the lion as Devī’s vehicle and sign.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is praised; it focuses on Devī’s iconography and empowerment.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse grants a symbolic and functional boon (vāhana and keta).