Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 16

Devanagari script

इत्युक्तस्तं तथेत्याह तुष्टः कमलसंभवः । इत्युक्तोऽमरतां मेने दैत्यराज्यस्थितोऽसुरः

Transliteration

ityuktastaṃ tathetyāha tuṣṭaḥ kamalasaṃbhavaḥ | ityukto'maratāṃ mene daityarājyasthito'suraḥ

Translation

Так сказано было ему, и Рождённый из Лотоса, довольный, ответил: «Да будет так». Получив это, асура, укрепившийся в царстве дайтьев, возомнил себя бессмертным.

Word by Word

• iti: thus
• iti: Sambandha (quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle)

• uktaḥ: having been told
• uktaḥ: Karta (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √vac (धातु) ; ukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तृविशेषणम्

• tam: him
• tam: Karman (object)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• tathā: so/thus
• tathā: Sambandha (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: tathā (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• iti: thus
• iti: Sambandha (quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle)

• āha: said
• āha: Kriya (verbal action)
• Type: Verb
• Root: √ah (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• tuṣṭaḥ: pleased
• tuṣṭaḥ: Karta (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √tuṣ (धातु) ; tuṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• kamala-saṃbhavaḥ: the lotus-born (Brahmā)
• kamala-saṃbhavaḥ: Karta (subject)
• Type: Noun
• Root: kamala (प्रातिपदिक) + saṃbhava (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कमलात् सम्भवः)

• iti: thus
• iti: Sambandha (quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: अव्यय (quotative particle)

• uktaḥ: having been told
• uktaḥ: Karta (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: √vac (धातु) ; ukta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'असुरः' इत्यस्य विशेषणम्

• amaratām: immortality
• amaratām: Karman (object)
• Type: Noun
• Root: amaratā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• mene: thought/considered
• mene: Kriya (verbal action)
• Type: Verb
• Root: √man (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• daitya-rājya-sthitaḥ: situated in the Daitya kingdom
• daitya-rājya-sthitaḥ: Karta (subject qualifier)
• Type: Adjective
• Root: daitya (प्रातिपदिक) + rājya (प्रातिपदिक) + sthita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त 'स्थित' (√sthā), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सप्तमी-तत्पुरुषः (दैत्यराज्ये स्थितः)

• asuraḥ: the asura
• asuraḥ: Karta (subject)
• Type: Noun
• Root: asura (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Speaker

Narrator (frame speaker not explicit in excerpt)

Visual Art Cues

Scene: Brahmā, satisfied, grants assent; the asura, seated in his daitya-kingdom, inwardly concludes he is immortal—an ironic calm before the storm.

Characters & Entities

• Brahmā (Kamalasaṃbhava)
• Asura
• Daitya kingdom

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Power gained through boons can inflate ego; mistaking conditional protection for true immortality leads to spiritual and moral ruin.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None is mentioned in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates the granting of a boon and the asura’s resulting delusion.