Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 135

Devanagari script

कृतज्ञो वरदः सत्यः शरण्यः साधुवत्सलः । सुव्रतः सूर्यसंकाशो वह्निगर्भः कणो भुवः

Transliteration

kṛtajño varadaḥ satyaḥ śaraṇyaḥ sādhuvatsalaḥ | suvrataḥ sūryasaṃkāśo vahnigarbhaḥ kaṇo bhuvaḥ

Translation

Ты — благодарный, помнящий служение; дарующий дары; сама Истина; прибежище ищущих защиты; и любящий праведных. Ты твёрд в священных обетах, сияешь, как солнце; по сущности рожден из огня; и присутствуешь даже как тончайшая частица, пронизывающая землю.

Word by Word

• कृतज्ञः: grateful; knowing what is done (benefit)
• कृतज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत (कृ-धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• वरदः: giver of boons
• वरदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + द (दा-धातु, क-प्रत्यय/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सत्यः: true
• सत्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• शरण्यः: worthy of refuge; protector
• शरण्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: शरण्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• साधुवत्सलः: affectionate to the good
• साधुवत्सलः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: साधु (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• सुव्रतः: of good vows; well-disciplined
• सुव्रतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + व्रत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• सूर्यसंकाशः: sun-like in brilliance
• सूर्यसंकाशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सूर्य (प्रातिपदिक) + संकाश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• वह्निगर्भः: having fire within; fire-wombed
• वह्निगर्भः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वह्नि (प्रातिपदिक) + गर्भ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण

• कणः: a particle; atom
• कणः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• भुवः: of the earth/world
• भुवः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भुव्/भू (प्रातिपदिक: भुवस्/भुवः)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (भुवस्), षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन (वैदिक/काव्य-रूप: भुवः)

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: Skanda is praised as truthful refuge and boon-giver, shining like the sun, with an inner fire-glow suggesting agni-born essence and subtle omnipresence across earth.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Skanda

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The hymn links divine grace with ethical living—truth, vows, gratitude, and protection of the virtuous.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No particular sacred place is referenced.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct injunction; the verse commends vrata-like discipline (suvrata) as an ideal.