Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 133

Devanagari script

महासेनो महातेज वीरसेनश्च भूपतिः । सिद्धासनः सुराध्यक्षो भीमसेनो निरामयः

Transliteration

mahāseno mahāteja vīrasenaśca bhūpatiḥ | siddhāsanaḥ surādhyakṣo bhīmaseno nirāmayaḥ

Translation

Ты — Махасена, воевода великого воинства; Ты — Махатеджас, сияющий безмерным блеском; Ты — Вирасена, вождь героев, и Бхупати, владыка земли. Ты — Сиддхасана, восседающий среди совершенных; Ты — Сурадхьякша, надзирающий над богами; Ты — Бхимасена, грозной мощи; и Нирамая, устраняющий недуги и скорби.

Word by Word

• महासेनः: Mahāsena (great commander)
• महासेनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: महा + सेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषण

• महातेजाः: of great splendor
• महातेजाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: महा + तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तेजस्-शब्दः (nom. sg. महातेजाः)

• वीरसेनः: Vīrasena (heroic commander)
• वीरसेनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर + सेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• भूपतिः: lord of the earth; king
• भूपतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भू + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सिद्धासनः: Siddhāsana (perfect seat/posture); one established in perfection
• सिद्धासनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध + आसन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषण

• सुराध्यक्षः: overseer/chief of the gods
• सुराध्यक्षः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुर + अध्यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भीमसेनः: Bhīmasena (terrible commander)
• भीमसेनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भीम + सेन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम/विशेषण

• निरामयः: free from disease; healthy
• निरामयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर् + आमय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

Speaker

Lomaharṣaṇa/Sūta (deduced: Māheśvarakhaṇḍa narration to sages)

Visual Art Cues

Scene: Skanda enthroned on a siddhāsana, surrounded by siddhas and devas, radiating immense tejas; a peacock and spear signify command, while a healed devotee stands nearby, indicating nirāmaya grace.

Characters & Entities

• Kārttikeya
• Skanda
• Devas

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Skanda is praised as both cosmic commander and compassionate protector—power aligned with righteousness and welfare.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No site is specified; the verse is a list of honorific names within a devotional hymn.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated; the devotional use is recitation of these epithets for protection and well-being.