Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 4
Devanagari script
नियुतं च तथा कोटिमर्बुदं चाक्षिपत्क्षणात् । तस्य तल्लाघ्रवं दृषट्वा क्रुद्धो गृह्य महागदाम्
Transliteration
niyutaṃ ca tathā koṭimarbudaṃ cākṣipatkṣaṇāt | tasya tallāghravaṃ dṛṣaṭvā kruddho gṛhya mahāgadām
Translation
В одно мгновение он метнул натиск, исчисляемый ниютами, коти и даже арбудами. Увидев эту поразительную быстроту, тот разгневался и схватил свою великую палицу.
Word by Word
नियुतम्a niyuta (ten-thousand)
नियुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनियुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
Kriya-visheshana (Adverb/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकार/समुच्चयवाचक-अव्यय (adverb: ‘thus/also’)
कोटिम्a crore
कोटिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकोटि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
अर्बुदम्an arbuda (a large number)
अर्बुदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्बुद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
अक्षिपत्threw, hurled
अक्षिपत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद
क्षणात्in an instant, from a moment
क्षणात्:
Apadana (Source/अपा दान)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular); सर्वनाम
तत्that
तत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); विशेषण (qualifying) लाघ्रवम्
लाघ्रवम्swiftness
लाघ्रवम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलाघ्रव (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु) → दृष्ट्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/absolutive)
क्रुद्धःenraged
क्रुद्धः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्रुध् (धातु) → क्रुद्ध (कृदन्त/क्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
गृह्यhaving seized
गृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु) → गृह्य (ल्यबन्त)
Formल्यब्-अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having seized/taken’
महागदाम्a great mace
महागदाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + गदा (प्रातिपदिके)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa style)
Characters & Entities
V
Vaiśravaṇa (Kubera)G
Gadā (mace)D
Daitya (demon)FAQs
Even overwhelming worldly power and numbers are ultimately checked by divine resolve and dharmic strength.
No specific tīrtha is named in this verse; it belongs to a martial narrative within the Kaumārikākhaṇḍa.
None in this verse; it describes the escalation of combat and the taking up of a divine weapon.