Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 64
Devanagari script
स्कंधे निधाय दैत्यस्य मुखं विश्रांतिमैच्छत । तमा लक्ष्य ततो दैत्यः श्रांतमुत्पाट्य चौजसा
Transliteration
skaṃdhe nidhāya daityasya mukhaṃ viśrāṃtimaicchata | tamā lakṣya tato daityaḥ śrāṃtamutpāṭya caujasā
Translation
Положив лицо демона себе на плечо, Яма искал минутной передышки. Заметив это, дайтья с силой схватил утомленного и подбросил его.
Word by Word
स्कन्धेon the shoulder
स्कन्धे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootस्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन
निधायhaving placed
निधाय:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-धा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having placed’
दैत्यस्यof the demon
दैत्यस्य:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
मुखम्face
मुखम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
विश्रान्तिम्rest, respite
विश्रान्तिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविश्रान्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
ऐच्छतdesired
ऐच्छत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
आtowards, fully
आ:
Upasarga (Preverb/उपसर्ग)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
Formउपसर्ग (preverb) ‘towards/fully’ (लक्ष्य इत्यस्य सह)
लक्ष्यhaving noticed
लक्ष्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootलक्ष् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive), ‘having noticed/aimed at’
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb)
दैत्यःthe demon
दैत्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन
श्रान्तम्weary
श्रान्तम्:
Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रान्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-विशेषण)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘weary’ (तम् इति कर्मणि)
उत्पाट्यhaving snatched away
उत्पाट्य:
Kriya (Non-finite verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्-पट्/पाट् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (Gerund), ‘having torn up/snatched away’
चand
च:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
ओजसाwith strength
ओजसा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental/3rd), एकवचन
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: A colossal daitya grips the weary Yama, whose head/face rests on his shoulder for a moment; the demon notices and violently wrenches him upward, beginning a brutal assault as devas look on in alarm.
Characters & Entities
Y
YamaD
DaityaFAQs
Vigilance is part of dharma—momentary carelessness can empower hostile forces.
No holy site is indicated in this verse.
None.