Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

तारक उवाच । वयं प्रभो जातिधर्माः कृतवैराः सहमरैः । तैश्च निःशेषिता दैत्याः कृताः क्रूरैनृशं सवत्

tāraka uvāca | vayaṃ prabho jātidharmāḥ kṛtavairāḥ sahamaraiḥ | taiśca niḥśeṣitā daityāḥ kṛtāḥ krūrainṛśaṃ savat

Тарака сказал: «О Владыка, по самой нашей природе и по унаследованной дхарме мы враждуем с богами. Ими наши полчища дайтьев были истреблены до конца — подвергнуты жестокому, беспощадному насилию.»

tārakaḥTāraka
tārakaḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Roottāraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (उक्तिवाचक)
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (वच्)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
vayamwe
vayam:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा, बहुवचन
prabhoO lord
prabho:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootprabhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
jātidharmāḥbound by our birth-nature/duty
jātidharmāḥ:
Karta (Subject complement/विधेय)
TypeNoun
Rootjāti (प्रातिपदिक) + dharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (‘जात्या धर्माः’/‘जातिधर्मः’ = nature/duty by birth)
kṛtavairāḥhaving enmity (already) made
kṛtavairāḥ:
Karta (Subject complement/विधेय)
TypeAdjective
Rootkṛta (कृदन्त-प्रातिपदिक from √kṛ) + vaira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (‘कृतं वैरं येषाम्’); विशेषणम् (qualifying vayam)
sahatogether with
saha:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
Formसह-योगे अव्ययम्; तृतीया-सहचर्य (governs instrumental)
amaraiḥwith the immortals (gods)
amaraiḥ:
Sahakari (Accompaniment/सहकारी)
TypeNoun
Rootamara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
taiḥby them
taiḥ:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
niḥśeṣitāḥcompletely exterminated
niḥśeṣitāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootniḥ-śeṣita (कृदन्त-प्रातिपदिक from √śiṣ/√śeṣ?; causative sense ‘to leave remainder’ → ‘to make remainderless’)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि—‘made remainderless/utterly destroyed’
daityāḥthe demons
daityāḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
kṛtāḥwere made, were rendered
kṛtāḥ:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Root√kṛ (कृ) (कृदन्त)
Formभूतकृत् (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मणि/भावे—‘were made/treated’
krūraiḥby cruel (ones)
krūraiḥ:
Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषणम् (qualifying implied agents ‘they’)
nṛśaṃsavatmercilessly, like a villain
nṛśaṃsavat:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootnṛśaṃsa (प्रातिपदिक) + vat (वत्-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाववत् क्रियाविशेषणम्; ‘-वत्’ तद्धितान्तं अव्ययवत् (adverbial: like a barbarian)

Tāraka

Type: peak

Listener: Brahmā

Scene: Tāraka, hands still joined, speaks with controlled intensity—lamenting the destruction of the Daityas by the gods; Brahmā listens, impassive yet attentive, on the swan-chariot.

T
Tāraka
D
Daityas
A
Amaras (Devas)

FAQs

When identity is reduced to “birth-nature,” conflict becomes habitual; Purāṇic dharma warns against justifying violence as mere destiny.

No tīrtha is mentioned; the verse frames the cosmic tension that later leads to Skanda’s mission.

None; it is a lament and justification placed in Tāraka’s speech.