Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 15

Devanagari script

साध्या द्वादश साध्याया अर्थसिद्धिस्तु तत्सुतः । मरुत्वान्सुजयंतश्च मरुत्वत्या बभूवतुः

Transliteration

sādhyā dvādaśa sādhyāyā arthasiddhistu tatsutaḥ | marutvānsujayaṃtaśca marutvatyā babhūvatuḥ

Translation

От Садхьи (Sādhyā) родились двенадцать Садхьев (Sādhyas), а её сыном был Артхасиддхи (Arthasiddhi). От Марутвати (Marutvatī) родились Марутван (Marutvān) и Суджаянта (Sujayanta).

Word by Word

• साध्याः: the Sādhyas
• साध्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: साध्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; देवगणविशेषः (Sādhyas)

• द्वादश: twelve
• द्वादश: Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वादश (संख्याशब्द-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्याविशेषणम्; साध्याः इति पदस्य विशेषणम् (twelve)

• साध्यायाः: of Sādhyā
• साध्यायाः: Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: साध्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन (of Sādhyā)

• अर्थसिद्धिः: Arthasiddhi (success/fulfilment of purpose)
• अर्थसिद्धिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्थ + सिद्धि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (अर्थस्य सिद्धिः)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha (Discourse particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle); विरोध/विशेषार्थे (but/indeed)

• तत्सुतः: her son
• तत्सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तस्य सुतः)

• मरुत्वान्: Marutvān (name)
• मरुत्वान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मरुत्वत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; -वत् अन्त विशेषनाम

• सुजयन्तः: Sujayanta (name)
• सुजयन्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुजयन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषनाम

• च: and
• च: Sambandha (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)

• मरुत्वत्या: by Marutvatī
• मरुत्वत्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: मरुत्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन (by/with Marutvatī)

• बभूवतुः: the two became/were born
• बभूवतुः: Kriya (Verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद (they two became)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta), as narrator to the sages (deduced)

Visual Art Cues

Scene: A serene cosmic register: Sādhyā as a luminous मातृदेवी with twelve radiant Sādhyas around her; Arthasiddhi depicted as a youthful deity holding symbols of accomplishment; Marutvatī with two wind-bright sons, Marutvān and Sujayanta, amid swirling but gentle vāyu motifs.

Characters & Entities

• Sādhyā
• Sādhyāḥ (Sādhyas)
• Arthasiddhi
• Marutvatī
• Marutvān
• Sujayanta

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It presents divine ‘functions’ (like accomplishment/arthasiddhi) as embodied principles within the sacred order of creation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the verse is not a tīrtha-māhātmya passage.

What ritualistic prescription is mentioned?

None stated.