Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

इन्द्रद्युम्न उवाच । पृच्छामि त्वामहं ब्रह्मन्यदायुरिदमीदृशम् । तव दीर्घं प्रभावोऽसौ दानस्य तपसोऽथवा

Transliteration

indradyumna uvāca | pṛcchāmi tvāmahaṃ brahmanyadāyuridamīdṛśam | tava dīrghaṃ prabhāvo'sau dānasya tapaso'thavā

Translation

Индрадьюмна сказал: «О брахман, спрашиваю тебя: отчего срок твоей жизни таков? Эта великая и долговечная сила — плод дарения (дана) или подвижничества, аскезы (тапас)?»

Word by Word

• इन्द्रद्युम्नः: Indradyumna
• इन्द्रद्युम्नः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रद्युम्न (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• पृच्छामि: I ask
• पृच्छामि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रच्छ् (धातु)
• Form: लट्-लकार, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्मन्: O Brahmin/Sage
• ब्रह्मन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन

• यत्: which/that
• यत्: Sambandha (Relative/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative)

• आयुः: lifespan
• आयुः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: Visheshya (That described/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• ईदृशम्: such/like this
• ईदृशम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ईदृश (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• तव: your/of you
• तव: Shashthi-sambandha (Possessor/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• दीर्घम्: great/long
• दीर्घम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; यहाँ ‘प्रभावः’ इत्यस्य विशेषणम्

• प्रभावः: power/effect
• प्रभावः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभाव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• असौ: that (indeed)
• असौ: Visheshya (That described/विशेष्य)
• Type: Noun
• Root: असद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; निर्देशार्थक (demonstrative)

• दानस्य: of giving/charity
• दानस्य: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• तपसः: of austerity
• तपसः: Shashthi-sambandha (Genitive/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• अथवा: or else
• अथवा: Vikalpa (Alternative/विकल्प)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: विकल्पार्थक-निपात (disjunctive particle)

Speaker

King Indradyumna

Skanda Dialogue

Listener: Lomaśa (addressed as brahman)

Visual Art Cues

Scene: Indradyumna, composed and respectful, asks the brahmin-sage whether his long power comes from charity or austerity; the scene emphasizes the king’s sincerity and the sage’s calm authority.

Characters & Entities

• Indradyumna
• Lomaśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Spiritual results have causes; the king seeks to understand which dharmic practice—dāna or tapas—generated extraordinary merit.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

Dāna (charity) and tapas (austerity) are referenced as major dharmic disciplines, though no specific procedure is detailed.