Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 23

Devanagari script

अजरामरतां राजंस्तेनैव वपुषावृतः । ततस्तथाविधं प्राप्यानन्यसाधारणं वरम्

Transliteration

ajarāmaratāṃ rājaṃstenaiva vapuṣāvṛtaḥ | tatastathāvidhaṃ prāpyānanyasādhāraṇaṃ varam

Translation

О царь, я обрел свободу от старости и смерти, оставаясь в том же самом теле. Получив такой необычайный, ни с чем не сравнимый дар,

Word by Word

• अजरामरताम्: agelessness and immortality
• अजरामरताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अजरा + अमरता (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्वसमासः (अजरा च अमरता च); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया एकवचन

• राजन्: O king
• राजन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: राजन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन एकवचन (vocative)

• तेन: by that
• तेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, तृतीया एकवचन (instrumental singular)

• एव: indeed
• एव: Visheshana (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निश्चयार्थक (indeed/just)

• वपुषा: with (that) body/form
• वपुषा: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वपुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया एकवचन (instrumental singular)

• आवृतः: covered/clad
• आवृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: आवृत (कृदन्त; आ-√वृ (वरणे) + क्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृविशेषणम् (covered/clad)

• ततः: then
• ततः: Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रम/कालवाचक (then)

• तथाविधम्: such (a kind of)
• तथाविधम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: तथा + विध (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम्

• प्राप्य: having obtained
• प्राप्य: Purvakala-kriya (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: प्र-√आप् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (अव्ययीभावरूपेण अव्ययम्); पूर्वकालिकक्रिया (having obtained)

• अनन्यसाधारणम्: unique, not shared with others
• अनन्यसाधारणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनन्य + साधारण (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयसमासः (अनन्यं साधारणं यस्य); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणम्

• वरम्: boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, द्वितीया एकवचन

Speaker

Unspecified narrator (within Māheśvarakhaṇḍa discourse, likely Sūta/Lomaharṣaṇa)

Skanda Dialogue

Listener: rājan/nṛpa

Visual Art Cues

Scene: A radiant figure receives a divine boon: the body appears youthful and unaging, wrapped in a subtle glow, while Śiva’s blessing is implied.

Characters & Entities

• Śambhu (Śiva) (implied)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Divine boons can be immense and exceptional; Purāṇic narratives often use them to show both grace and the need for continued dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None directly; it reports the result (a boon) of prior worship.