Mantra 29
Rishi: Vedic tradition (Indra-hymnic lineage; often ascribed to Ṛṣi of the underlying Ṛgvedic source)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (probable; requires metrical verification against the underlying Ṛgvedic verse)
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒मां ते॒ धियं॒ प्र भ॑रे म॒हो म॒हीम॒स्य स्तो॒त्रे धि॒षणा॒ यत्त॑ आन॒जे । तमु॑त्स॒वे च॑ प्रस॒वे च॑ सास॒हिमिन्द्रं॑ दे॒वास॒: शव॑सामद॒न्ननु॑
Transliteration
imā́ṃ te dhíyaṃ prá bhare maho mahī́m asyá stótre dhiṣáṇā yát ta ānáje | tám utsavé ca prasavé ca sāsahím índraṃ devā́saḥ śávāsā adann ánu
Translation
Эту мою мысль я приношу тебе — великую, величайшую — для твоего гимна хвалы, о Дхишана (Побуждение), что достиг тебя. Его, всепобеждающего Индру, в вознесении и в продвижении обряда боги, силою своей, последовали и приняли.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒माम् । ते॒ । धिय॑म् । प्र । भ॑रे । म॒हः । म॒हीम् । अ॒स्य । स्तो॒त्रे । धि॒षणा॑ । यत् । ते॒ । आ॒न॒जे । तम् । उ॒त्स॒वे । च॒ । प्र॒स॒वे । च॒ । सा॒स॒हिम् । इन्द्र॑म् । दे॒वासः॑ । शव॑सा । अ॒द॒न् । अनु॑
Word by Word
इमाम्this
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof/for you
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धियम्thought, prayer, hymn-intent
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक) / धिय्
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable (preverb)
Rootप्र
भरेI bear/bring
भरे:
कर्तृ (अहं)
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
महोof the great
महो:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
महीम्the great (one), mighty
महीम्:
कर्म (विशेषण-भावे)
TypeNoun/Adjective
Rootमही (प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्तोत्रेin/for the praise-hymn
स्तोत्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootस्तोत्र (प्रातिपदिक)
धिषणाinspiration, sacred insight
धिषणा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootधिषणा (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आनजेI have anointed/attached (offered)
आनजे:
कर्तृ (अहं)
TypeVerb
Root√अञ्ज् (अञ्जने/आलिम्पने) + आ
तम्him
तम्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उत्सवेat the raising/celebration
उत्सवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootउत्सव (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
प्रसवेat the impelling/setting-in-motion
प्रसवे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्रसव (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
सासहिम्the overpowering, victorious
सासहिम्:
कर्म (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसासहि (प्रातिपदिक; √सह् ‘to overcome’ से)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
देवासःthe gods
देवासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
शवसाम्of powers, of strengths
शवसाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशवस् (प्रातिपदिक)
अदन्they ate/consumed
अदन्:
कर्तृ (देवासः)
TypeVerb
Root√अद् (भक्षणे)
अनुafter, following
अनु:
—
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootअनु
Entities Mentioned
I
IndraD
Dhīṣaṇā (Impulse/Inspiration)D
Devāḥ (the Gods)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes