Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 36
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Patnīḥ (consorts), Diśaḥ (Directions)
Chandas: Yajus
Samhita Patha (Devanagari)
नार्य॑स्ते॒ पत्न्यो॒ लोम॒ विचि॑न्वन्तु मनी॒षया॑ । दे॒वानां॒ पत्न्यो॒ दिश॑ः सू॒चीभि॑ः शम्यन्तु त्वा
Transliteration
nā́ryas te pátnyo lóma vicínvantu manīṣáyā | devā́nāṃ pátnyo díśaḥ sū́cībhiḥ śamyantu tvā
Translation
Пусть твои жёны, твои супруги, с разумной осмотрительностью выщиплют волос; пусть супруги богов — Стороны света — своими иглами пригладят тебя и устроят в должном порядке.
Padapatha (Word Analysis)
नार्यः । ते । पत्न्यः । लोम । वि-चि॑न्वन्तु । मनी॒षया॑ । दे॒वानाम् । पत्न्यः । दिशः । सू॒चीभिः । शम्यन्तु । त्वा ।
Word by Word
नार्यःwomen
नार्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootनारी (प्रातिपदिक)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
लोमhair / fleece
लोम:
कर्म
TypeNoun
Rootलोमन् (प्रातिपदिक)
विचिन्वन्तुlet them pick out / gather
विचिन्वन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootवि + चि (धातु; चि = चिनोति/चिनुते ‘to gather, pick, select’)
मनीषयाwith thought / with wisdom
मनीषया:
करण
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पत्न्यःwives
पत्न्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपत्नी (प्रातिपदिक)
दिशःthe directions (quarters)
दिशः:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
सूचीभिःwith needles
सूचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootसूची (प्रातिपदिक)
शम्यन्तुlet them become propitious / let them pacify
शम्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Rootशम् (धातु; ‘to become calm/propitious, to pacify’)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
P
Patnīḥ (Consorts/Women of the rite)D
Deva-patnīḥ identified with Diśaḥ (Divine Consorts as the Directions)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes