Mantra 2
Rishi: Kavya/ṛṣi tradition (collective ‘inspired seers’).
Devata: Ṛta (Order) as governing principle; Saramā as mythic agent.
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (ṛg-style), though used here as a yajus citation.
Samhita Patha (Devanagari)
इ॒माम॑गृभ्णन् रश॒नामृ॒तस्य॒ पूर्व॒ आयु॑षि वि॒दथे॑षु क॒व्या । सा नो॑ अ॒स्मिन्त्सु॒त आ ब॑भूव ऋ॒तस्य॒ साम॑न्त्स॒रमा॒रप॑न्ती
Transliteration
imā́m agṛbhṇan raśanā́m ṛtásya pū́rve ā́yuṣi vidáthēṣu kavyā́ | sā́ no asmínt suté ā́ babhūva ṛtásya sā́mant sarámā arápantī
Translation
Эту вервь Риты (Космического Порядка) некогда схватили вдохновенные — в прежние времена, в первом веке, на священных собраниях, достойных гимнов. Да придёт она к нам в этом нашем выжимании (сомы): Сарама, крадущаяся, приносящая песнь Риты.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒माम् । अ॒गृ॒भ्ण॒न् । र॒श॒ना॒म् । ऋ॒तस्य॑ । पू॒र्वे । आयु॑षि । वि॒दथे॑षु । क॒व्या । सा । न॒: । अ॒स्मिन् । सु॒ते । आ । ब॒भू॒व । ऋ॒तस्य॑ । साम॑न् । स॒रमा॑ । अ॒रप॑न्ती
Word by Word
इमाम्this (her/this one)
इमाम्:
कर्म
TypeNoun (Pronoun)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अगृभ्णन्they seized / took
अगृभ्णन्:
कर्तृ
TypeVerb
Rootग्रह्
रशनाम्a rein, rope
रशनाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरशना (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
पूर्वेin the former/earlier
पूर्वे:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
आयुषिin life, in lifetime
आयुषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
विदथेषुin the assemblies/rites
विदथेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविदथ (प्रातिपदिक)
कव्याpoetic/wise (utterances/works)
कव्या:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootकव्य (प्रातिपदिक)
साshe
सा:
कर्तृ
TypeNoun (Pronoun)
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध
TypeNoun (Pronoun)
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
अधिकरण
TypeNoun (Pronoun)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सुतःpressed (Soma), the pressed one
सुतः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeParticiple (Adjective/Noun)
Rootसु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आtowards, hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
बभूवhas become / became
बभूव:
क्रिया
TypeVerb
Rootभू
ऋतस्यof ṛta
ऋतस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
सामन्chant, sāman
सामन्:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun
Rootसामन् (प्रातिपदिक)
सरमाSaramā (the divine hound)
सरमा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसरमा (प्रातिपदिक)
अरपन्तीmoving/going swiftly; roaming
अरपन्ती:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootरप् (धातु) → अरपन्ती (वर्त्तमान-कृदन्त)
Entities Mentioned
Ṛ
Ṛta (Cosmic Order)S
SaramāK
Kavayas (ancient inspired seers)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes