Shukla Yajur Veda — Adhyaya 18, Mantra 70
Rishi: Traditionally connected with Indra-stotras of the Ṛgvedic corpus (Anukramaṇī-type attribution; in VS usage, transmitted without explicit r̥ṣi-tag in the Saṃhitā itself)
Devata: Indra
Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length typical of Indra-protective verses)
Samhita Patha (Devanagari)
वि न॑ इन्द्र॒ मृधो॑ जहि नी॒चा य॑च्छ पृतन्य॒तः । यो अ॒स्माँ२ अ॑भि॒दास॒त्यध॑रं गमया॒ तम॑ः ॥
Transliteration
ví na indra mṛ́dho jahi nīcā́ yaccha pṛtanyatáḥ | yó asmā́m̐ abhidā́saty ádharaṃ gamaya támaḥ ||
Translation
Развей для нас, о Индра, притеснения; порази их и удержи враждующего противника низвергнутым вниз. Кто ненавидит нас и дерзает нападать на нас — того низведи в нижнюю тьму.
Padapatha (Word Analysis)
वि । नः । इन्द्र । मृधः । जहि । नीचाः । यच्छ । पृतन्यतः । यः । अस्मान् । अभिदासति । अधरम् । गमय । तमः ।
Word by Word
विapart, away (prefix: ‘asunder/away’)
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (possessor/‘of us’)
TypePronoun
Rootअस्मद्
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
मृधःhostilities, foes, harms
मृधः:
कर्म (object of जहि)
TypeNoun
Rootमृध् (प्रातिपदिक; ‘मृध्/मृध’ = शत्रु/उपद्रव)
जहिstrike down, slay
जहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootहन्
नीचाdownward, low
नीचा:
क्रियाविशेषण (manner)
TypeAdjective (used adverbially)
Rootनीच (प्रातिपदिक)
यच्छrestrain, hold back
यच्छ:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम्
पृतन्यतःof the one who fights/attacks
पृतन्यतः:
विशेषण (of the hostile one)
TypeParticiple/Adjective
Rootपृतन्य (धातु/कृदन्त-आधार: पृतन्यति = युद्धं करोति)
यःwho
यः:
कर्ता (of अभिदासत्)
TypePronoun
Rootयद्
अस्मान्us
अस्मान्:
कर्म (object of अभिदासत्)
TypePronoun
Rootअस्मद्
अभिagainst, towards (hostilely)
अभि:
—
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
दासत्harms, assails
दासत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootदस् (धातु; वैदिक: ‘दस्/दस्यति’ = हानि/उपद्रव/शत्रुत्व)
अधःdown, below
अधः:
क्रियाविशेषण (direction)
TypeIndeclinable
Rootअधस् (अव्यय/निपात)
गमयcause to go, drive
गमय:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (णिच् causative: गमयति)
तम्him
तम्:
कर्म (object of गमय)
TypePronoun
Rootतद्
Entities Mentioned
I
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes